اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ٢٢٨ - پيامدها
يكى از ثمرات تواضع، جلب دوستى و مودت مردم است.[١] بىترديد يكى از مهمترين نيازمندىهاى زندگى اجتماعى، روابط دوستانه ميان افراد جامعه است. تواضع از صفاتى است كه نه تنها در ايجاد رابطه، بلكه در حفظ و بسط آن نيز تأثير بسزايى دارد.
|
كسى كو فروتنتر و رادتر |
دل دوستانش از او شادتر |
|
يكى ديگر از پيامدهاى تواضع، ايمنى از بسيارى از شرور جامعه است. غالباً همه افرادي كه با آنها در ارتباطيم، از نظر اخلاقى سالم نيستند و بسيارند كساني كه دچار مشكلات اخلاقىاند و ناآگاهانه آثار آن رابروز مىدهند. آثار نامطلوب اين امراض اخلاقى، نه تنها خود آنها، بلكه نزديكانشان را نيز مىآزارد كه تواضع سبب مىشود آدمى در برابر حسادت، لجاجت، تندخويى و كينهتوزي آنان حفظ گردد. اميرمؤمنان (ع) فرمود: «تواضع، تو را سلامتى مىبخشد.»[٢]
تواضع مقام و منزلت آدمى را در ميان مردم تعالى مىبخشد[٣] و موجب مىگردد نام او به نيكى و بزرگى برده شود.[٤] تواضع سبب گسترش اخلاق پسنديده مىشود[٥] و جامعه را از حيث اخلاقى پيش مىراند و از ديگر سو راه را براي كسب ساير فضايل مرتبط نيز هموار مىكند. امام كاظم (ع) مىفرمايد:
گياه در دشت مىرويد، نه بر روى سنگ و اينچنين است حال حكمت كه در قلب متواضع بارور مىشود، نه در قلب متكبر؛ زيرا كه خداوند تواضع را ابزار عقل و تكبر را وسيله جهل و نادانى قرار داده است.[٦]
[١] - ثمرة التواضع المحبه.( عبدالواحد تميميآمدي، غرر الحكم و درر الكلم، ح ٥١٧٩.)
[٢] - التواضع يكسبك السلامه.( ابوالفتح كراجكي، كنز الفوائد، ج ١، ص ٣٢٠.)
[٣] - پيامبر( ص) فرمود:« مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ الله.»( محمد بن يعقوب كليني، الكافي، ج ٢، ص ١٢٢.)
[٤] - التواضع يكسوك المهابه.( همان، ج ٨، ص ٢٣.)
[٥] - التواضع ينشر الفضيله.( عبدالواحد تميميآمدي، غرر الحكم و درر الكلم، ح ٥١٣١.)
[٦] - ان الزرع ينبت في السهل و لاينبت في الصفا فكذلك الحكمه تعمر في قلب المتواضع و لاتعمر في قلب المتكبر الجبار لان الله جعل التواضع آله العقل و جعل التكبر من آله الجهل.( حسن بن شعبه حرانى، تحف العقول، ص ٣٩٦.)