اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ١٢١ - براى تأمل و پژوهش
امام خمينى قدّس سرّه در اين باره مىنويسد:
انسان مجاهد كه درصدد اصلاح خود برآمده و مىخواهد باطن را صفايى دهد و از جنود ابليس خالى كند، بايد زمام خيال را در دست گيرد و نگذارد هرجا مىخواهد، پرواز كند و مانع شود از اينكه خيالهاى فاسد باطل براى او پيش آيد؛ از قبيل خيال معاصى و شيطنت. هميشه خيال خود را متوجه امور شريفه كند و اين اگرچه در اول امر قدرى مشكل به نظر مىرسد و شيطان و جنودش آن را به نظر بزرگ جلوه مىدهند، ولى با قدرى مراقبت و مواظبت امر سهل مىشود.١
براى تقويت هريك از قواى نفس بايد از آن كار كشيد. مثلا براى تقويت بازو بايد ورزش نمود؛ براى تقويت حافظه بايد بسيار حفظ كرد و براى تقويت دقت بايد دقت بسيار ورزيد. به همين ترتيب براى تقويت اراده نيز مىيابد زياد اراده كرد. وقتى در معرض انتخابهاى گوناگون قرار مىگيريم و خواستههاى نفسانى، ما را به خود فرامىخواند، امكان و ميدان مبارزه فراهم مىگردد و مجالى براى تقويت اراده پديد مىآيد. اين فرصت را بايد مغتنم شناخت تا اراده انسانى ما فزونى يابد.
يكى از عوامل مهم تسليم شدن در برابر وسوسهها، موقعيتهاى آلوده است. بىترديد باقى ماندن در اين محيطها و همراهى با افراد خطاكار ايمنى فرد را در برابر شيطان از بين مىبرد و او را ضربهپذير مىسازد. كسى كه اينگونه در معرض تهديد قرار مىگيرد، پيش از آنكه از روشها ديگر استفاده كند، بايد جايگاهش را تغيير دهد تا آن روشها كارآيى داشته باشد. سرانجام اينكه، براى مهار وسوسهها - مانند هر كار ديگرى - سزاوار است به خدا و رسول او و خاندان پاكش تمسك جست.
ج) زيادهخواهى
انسان براى حفظ و تداوم زندگى نيازهايى دارد كه بايد در جهت ارضاى آنها بينديشد و تلاش كند اما اگر اين احساس نياز از مرزهاى واقعيت بگذرد و به عالم اوهام راه يابد، به زيادهخواهى بدل مىگردد. حرص، احساس نياز موهوم و كوشش در جهت رفع آن است. در حرصورزى
(١) . روح الله موسوى خمينى، چهل حديث، ص ١٧.