اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ٨٠ - فصل پنجم برخوردارى هاى شخصيت كامل اخلاقى
اخلاق اسلامى اصالتاً درپى تحول معنوى انسان و تبديل او به انسان كامل است. دغدغه انسان اخلاقى، قرب به خدا و رسيدن به مقام نمايندگى او در زمين است، از اينرو هرگز وجود خود را به كمتر از آن نمىفروشد.
بدانيد كه براى جان شما بهايى جز بهشت نيست؛ پس آن را به كمتر از بهشت مفروشيد.[١]
اما بىشك راه رسيدن به اين منزلت از دنيا مىگذرد و توجه به دنيا و برخوردارىهاى دنيوى نيز در مسير آخرت قرار دارد.
و با آنچه خدايت داده، سراى آخرت را بجوى و سهم خود را از دنيا فراموش مكن.[٢]
اخلاق اسلامى همانگونه كه تأمينكننده سعادت اخروى انسانهاست، در سعادت دنيوى آنان و بهْسازى جامعه انسانى نقش بىبديلى دارد. در اين فصل و فصول ديگر به بهرههاى دنيوى اخلاق اسلامى خواهيم پرداخت.
اخلاق اسلامى ارزشهاى رفتارى و روحى خاصى بهدست مىدهد كه با آنها، انسان اخلاقى فرصتها را برايكامجويى، خودمحورى و لذت طلبى فرو مىنهد، اما در مقابل برخوردارى هايى مىيابد كه زندگى او را گوارا و ارزشمند مىسازد. دانستن اين برخوردارىها كه در هر سه حوزه رابطه با خود (اخلاق فردى)، رابطه با خدا (اخلاق بندگى) و رابطه با ديگران (اخلاق اجتماعى) بهدست مىآيد، آدمى را براى درك عميق و دقيق اخلاق و گرايش به اخلاقى زيستن يارى مىرساند؛ بهويژه آنكه در حوزه ارتباط با خدا بهره دنيوى اخلاق بسيار مغتنم است.
در اثناى سالهاى ١٩٨٧ و ١٩٨٩ يك گروه پژوهشى رابطه بين استفاده از دين (به عنوان رفتار مقابلهكننده) و افسردگى را در يك نمونه تقريباً ١٠٠٠ نفرى از بيمارانِ بستريشده، مورد بررسى قرار داد. اين بيماران پس از آن براى خدمات پزشكى در بيمارستانى در دارام (واقع در شمال كارولينا) پذيرش شدند. درجه افسردگى به طرق مختلف اندازهگيرى شد.
آنگاه مردمي كه از دين به عنوان يك رفتار مقابلهاى استفاده كردند، با آنها كه مىگفتند از راههاى ديگر به مقابله برخاستند (مانند خود را مشغول داشتن، ملاقات دوستان و بستگان و ...)، مقايسه شدند. بيماراني كه وابستگى عميقى نسبت به عقيده ديني شان داشتند، بهطور قابل ملاحظهاى كمتر از آنهايي كه چنين نبودند، افسرده بودند. سپس وضعيت ٢٠٢ بيمار در مدت ميانگين ششماه بعد از ترخيص از بيمارستان، پىگيرى شد .... ميزان وابستگى بيماران به ايمان دينى تنها عاملى بود كه بهطور چشم گيرى سلامت روان بهترى را براى ششماه آينده پيشبينى مىكرد.
همچنين در اواخر دهه ١٩٨٠ يك گروه پژوهشى مطالعهاى را روى ٤٠٠٠ نفر در مركز كاروليناى شمالى انجام داد كه مؤسسه ملى سالمندان آن را حمايت مىكرد تا مشخص شود آيا آنها كه از لحاظ دينى فعالاند، از اشخاص غيرمذهبى افسردهترند يا نه. همچنان احتمال افسردگى آنان كه لااقل هفتهاى يكبار به كليسا مىرفتند، نصف آنهايى بود كه كمتر به كليسا مراجعه مىكردند. اين پژوهش نتايج حاصل از مطالعه گذشته مؤسسه ملى بهداشتروان روى ٢٩٦٩ نفر را تكرار مىكرد؛ مطالعهاى كه درجه كمترى از افسردگى را در شركتكنندگان دائمى در كليسا نشان مىداد.پژوهشگران
[١] - إِنَّهُ لَيْسَ لِأَنْفُسِكمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبيعُوهَا إِلَّا بهَا.( نهجالبلاغه، حكمت ٤٥٦.)
[٢] -« وَابْتَغِ فِيمَا آتَاك اللهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِيبَك مِنْ الدُّنْيَا.»( قصص( ٢٨): ٧٧.)