اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ١٠٣ - ٣ امنيت حيثيتى

حسابش را نمى‌كند، به او روزى مى‌رساند.[١]

و اگر مردم شهرها ايمان آورده و به تقوا گراييده بودند، قطعاً بركاتى از آسمان و زمين برايشان مى‌گشوديم.[٢]

رسول خدا (ص) درهمين باره فرمود:

اگر خدا براى قومى پايدارى و توسعه و شكوفايى بخواهد، ايشان را اعتدال و پاكدامنى عطا مى‌فرمايد.[٣]

امام صادق (ع) نيز مى‌فرمايد:

خدا نعمت و ثروتى را از فردى نمى‌ستاند، مگر به‌جهت گناهي كه مرتكب شده است.[٤]

درباره صورت سوم بى‌عدالتي در توزيع ثروت سخن بسيار است. در طول تاريخ، جوامعى بوده‌اند كه با وجود برخوردارى از مواهب و ثروت هنگفت، بسيارى از مردمانشان در فقر به‌سر برده‌اند. انبوه رنج و درد حسرت و حرمان توده‌هاى مستمند و بينوا، برآمده از خصلت‌هاى‌ اخلاقى زشت و حيوانى است؛ به‌ويژه خودخواهى‌[٥] ديوانه‌واريكه گاه از پول‌پرستى و تكاثر ثروت سر برمى‌آورد و ديگربار از مقام‌پرستى و هر دو نيز درپى آورنده بى‌عدالتى‌اند. در صورت نخست (پول‌پرستى) فرد طماع ناگزير ارضاي شهوت تكاثر خود را تا سرحد محروم كردن همگان پى‌مى‌گيرد. در صورت دوم نيز بيدادگرى و اجحاف در حق ديگران روى مى‌دهد. فرد قدرت‌طلب، هم براى رسيدن به قدرت و هم براي صيانت از آن نيازمند به پول است تا عده‌اى را اجير كند، يا مرعوب نمايد و يا بفريبد.

[١] -« مَنْ يَتَّقِ اللهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا^ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ.»( طلاق( ٦٥): ٢ و ٣.)

[٢] -« وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَي آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهمْ بَرَكاتٍ مِنْ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ.»( اعراف( ٧): ٩٦.)

[٣] - جلال‌الدين عبدالرحمن سيوطى، الدّر المنثور فى تفسير الماثور، ج ٣، ص ٢٧٠.

[٤] - مَا أَنْعَمَ اللهُ عَلَي عَبْدٍ نِعْمَةً فَسَلَبَهَا إِيَّاهُ حَتَّي يُذْنِبَ ذَنْباً يَسْتَحِقُّ بذَلِك السَّلْبَ.( محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٧٠، ص ٣٣٩.)

[٥] - باندبازى، عشيره‌گرايى، نژادپرستى، منطقه‌گرايى، جناح‌گرايى و مانند آن جملگى از مصاديق همان خودخواهى و خودشيفتگى هستند. در اين موارد، بي‌شكبا منِ توسعهيافته افراد روبه‌روييم.