اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ٦٨ - علم و عمل
«عمل به آنچه مىدانيم»، سبب مىگردد كه مجهولات و مشتبهات ما آشكار شود. در آيات و روايات به صراحت بر اين مهم تأكيد رفته است كه عمل، نور دانشى جديد فرا راه انسان مىتاباند و مسير حركت او را روشن مىكند. در قرآن كريم آمده است:
اي كساني كه ايمان آوردهايد! اگر از خدا پروا داريد، [او] براى شما [نيروى] تشخيص [حقاز باطل] قرار مىدهد.[١]
و كساني كه در راه ما كوشيدهاند، به يقين راههاى خود را بر آنان مىنمايانيم.[٢]
اگر اطاعتش كنيد، راه خواهيد يافت.[٣]
در برخى روايات نيز مىخوانيم:
علم و عمل به هم بسته شدهاند: هركه بداند، عمل كند و هركه عمل كند، بداند.[٤]
هركس به آنچه مىداند عمل كند، خدا آنچه را ندانسته، به او مىآموزد.[٥]
براى درك بهتر اين واقعيتِ شگرف، رانندهاى را در نظر بگيريم كه قصد دارد در تاريكى شب به مسافرت رود. لامپهاى اتومبيل تنها مسافت بيست متري پيشِروى او را روشن مىكنند و راننده فراتر از اين مسافت را نمىبيند اگر اين شخص به بهانه اينكه تمام مسير جاده در معرض ديد او نيست، از حركت بازايستد، آيا در نظر خردمندان محكوم نمىگردد؟ بنابراين روش عاقلانه اين است كه با استفاده از همين روشنايى پيش رود تا بيست مترِ بعدى براى او معلوم شود.
امام صادق (ع) مىفرمايد: «عمل، ظرف [و زمينهساز] فهم است.»[٦]
[١] -« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللهَ يَجْعَلْ لَكمْ فُرْقَانًا.»( انفال( ٨): ٢٩.)
[٢] -« وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا.»( عنكبوت( ٢٩): ٦٩.)
[٣] -« وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا.»( نور( ٢٤): ٥٤.)
[٤] - العِلمُ مَقرونٌ إِلَي العَمَلِ، فَمَن عَلِمَ عَمِلَ، وَ مَن عَمِلَعَلِمَ.( محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ١، ص ٤٤.)
[٥] - مَن عَمِلَ بما يعلَمُ وَرَّثَهُ[ عَلَّمَه] اللهُ عِلمَ ما لَم يعلَم.( محمد بن محمد مفيد، الفصول المختاره، ص ١٠٧.)
[٦] - العَمَلُ وِعاءُ الفَهمِ.( حسن بن محمد ديلمى، اعلام الدين فى صفات المؤمنين، ٩٦.)