بنده مؤمن نه تنها ابتلائات را مقدمه پاداش و عنايت خدا مى‌شمارد، بلكه چون خود را مِلك خدا مى‌داند، به او حق مى‌دهد كه در مِلك خود هر تصرفى بكند. بالاتر اينكه، چون خدا در ميان همه بندگان به او نظر داشته، شعف‌مند است و همين سرور سبب مى‌گردد كه تلخى مصيبت را درك نكند.

بايد دانست رضا و تسليم به معناى رضايت از وضع موجود و يا رضايت به ظلم ديگرى نيست، بلكه بنده راضى و تسليم پس از اينكه تمام تلاش خود را به‌كار مى‌گيرد تا وظايف خود را به‌درستى انجام دهد، نتيجه حاصل را مقدر خدا مى‌داند و بدان راضى است. اين ارشاد امام خمينى (قدس سره) كه «ما مأمور به وظيفه‌ايم نه مأمور به نتيجه»، به معناى لحاظ نكردن اهداف و نتايج هنگام اقدام نيست، بلكه به معناى رضا و تسليم در برابر خداست؛ آن هم پس از تلاش براى تشخيص درست وظيفه و اقدام كامل براى آن.

مؤمن مى‌داند كه خدا اراده كرده است امور عالم را از طريق اسباب جريان بخشد، از اين‌رو به اراده خدا عمل مى‌كند و براى رسيدن به مطلوب اسباب آن را فراهم مى‌كند. نيز مى‌داند كه فراهم آوردن اسباب ظاهرى تنها يكى از عوامل مؤثر در حصول نتيجه است. بنابراين رضا و تسليم مانند توكل به معناى نكوشيدن و دست‌شستن از اسباب نيست، بلكه به‌عكس مستلزم فراهم كردن اسباب است. البته ناگفته نماند اسباب، تنها منحصر به اسباب فيزيكى نيست، بلكه امورى مانند دعا، ايمان، توسل به اهل‌بيت (عليهم السلام) و به‌طور كلى عوامل فرامادى را نيز دربرمى‌گيرد.

تلاش براى رسيدن به اهدافاز دستورهاى خداست و بنده مؤمن همين تلاش را ازجمله مصاديق سرسپردگى و تسليم مى‌شمارد. او تمام تلاش خود را در راه بندگى به‌كار مى‌گيرد و اگر نتيجه مطلوب حاصل نشد، يا آن را به كوتاهى خود نسبت مى‌دهد و از خود ناراضى است و يا آن را قضاى الاهى مى‌شمارد و از خداى خود خشنود است.

پيامدها

يكى از آثار رضا و تسليم، آرامش دنيوى است. كسي كه معتقد است خدا فيّاض و مهربان است، در همه امور دست او را آشكار مى‌بيند و به همين‌رو محزون و مضطرب نمى‌گردد.