يكى ديگر از آثار رضا، بى‌نيازى و استغناى نفس است. در ابتدا به‌نظر مى‌رسد فزونى دارايى در انسان، در او بى‌نيازى ايجاد مى‌كند، اما توجه به احوال ثروتمندان، خلاف اين مدعاست؛ چراكه هرچه دارايى ايشان بيشتر مى‌شود، تكاپوي شان براى افزايش و يا حفظ دارايى بيشتر مى‌گردد. از اين‌رو گفته‌اند: طالب دنيا به تشنه‌اى مى‌ماند كه از آب شور مى‌خورد؛ بدين بيان كه هرچه بيشتر بخورد، عطش او فزونى مى‌يابد. تكاپوى بيشتر اهل‌ثروت براى دنيا نشانه احساس نياز است. از اين‌رو، كساني كه آرامش و بى‌نيازى را در دنيا مى‌جويند، سخت در اشتباه‌اند. چه بسا كساني كه دارايى اندكى دارند، ولى صدها برابر بيش از ثروتمندان در آرامش‌اند. رسول اكرم (ص) فرمود:

بدانچه خدا قسمت كرده، خشنود باش تا توانگرترين مردم باشى.[١]

امام على (ع) فرمود:

خشنود شو از روزى به آنچه از براى تو قسمت شده تا توانگرانه زندگاني كنى.[٢]

اين بى‌نيازى عزت نفسى به ارمغان مى‌آورد كه با اسباب ظاهرى و مقامات دنيوى حاصل شدنى نيست. از ديگر آثار اين استغنا و آرامش اين است كه فرد به حضور قلب در عبادات مى‌رسد؛ چراكه آنچه تمركز در عبادت را سلب مى‌كند، دل‌مشغولى‌هاى دنيوى است كه با رضا و زهد رخت برمى‌بندد. رسول اكرم (ص) فرمود:

خداى عزوجل مى‌فرمايد: به عزت و جلال و شرف و بلندى مقامم سوگند كه هيچ بنده‌مؤمنى خواست مرا بر خواست خود، در يكى از امور دنيا برنگزيند، جز آنكه بى‌نيازيرا در وجودش قرار دهم و همتش را متوجه آخرت سازم و آسمان‌ها و زمين را عهده‌دار روزى‌اش گردانم و خودم در هر داد و ستدى هوادارش باشم![٣]

[١] - إرض بقسم الله تكنْ اغني الناس.( محمد بن علي بن بابويه‌قمي، الامالي، ص ٢٠١.)

[٢] - إرض من الرزق بما قسّم لك، تعِشْ غنياً.( عبدالواحد تميمي‌آمدي، غرر الحكم و درر الكلم، ح ٩٢١٨.)

[٣] - قَالَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ: وَ عِزَّتِي وَ جَلَالِي وَ عَظَمَتِي وَ بَهَائِي وَ عُلُوِ ارْتِفَاعِي لَا يُؤْثِرُ عَبْدٌ مُؤْمِنٌ هَوَايَ عَلَي هَوَاهُ فِي شَيْ‌ءٍ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا إِلَّا جَعَلْتُ غِنَاهُ فِي نَفْسِهِ وَ هِمَّتَهُ فِي آخِرَتِهِ وَ ضَمَّنْتُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ رِزْقَهُ وَ كنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ كلِ تَاجر.( محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ١٣٧.)