عنصر ديگري كه رضا و تسليم را در وجود انسان به‌بار مى‌نشاند، كيمياى محبت است. ويژگى محبت اين است كه محب تماماً محبوب خويش را مى‌بيند و تمام حركات خود را چنان سامان مى‌بخشد كه مطابق با خواست محبوب باشد. به بيانى محبت، شباهت مى‌آورد و از همين‌روست كه در منابع دينى بر ارزش حب اهل‌بيت (عليهم السلام) تأكيد رفته است.

انساني كه تمام وجود خود را در عشق خالقش باخته است، نه تنها از مشكلات احساس درد نمى‌كند، بلكه مصائبى را كه منسوب به معشوقش است، به جان مى‌خرد و آنها را نشانه عنايت محبوب خود مى‌داند. امام صادق (ع) فرمود:

سخت‌ترين مردم از لحاظ بلا و گرفتارى پيغمبران‌اند، سپس كساني كه درپى آنان‌اند و پس از آنان ديگران به ترتيب مقام و منزلتي كه نزد خدا دارند.[١]

اجر بزرگ با بلاى بزرگ است و خدا هيچ قومى را دوست نداشته، جز آنكه گرفتارشان ساخته است.[٢]

آرى، بلا و مصيبت نشانه حب خدا و عنايت او به بنده است. همين باور، عقيده بنده را تا بالاترين درجات رضا و تسليم مى‌رساند و او را منقاد و تسليم محبوب مى‌كند. جالب‌تر اينكه‌ صبر بر مصائب و تسليم در برابر مقدرات الاهى، درجه رضا و تسليم بالاترى را نصيب فرد مى‌كند؛ چراكه با رسيدن به هر مرحله از رضا و تسليم، يك مرتبه يقين او افزايش مى‌يابد. امام على (ع) مى‌فرمايد:

هركه راضى باشد به آنچه بر او مقدر شده، يقين او قوتيابد.[٣]

نكته آخر اينكه، اگر اصل رضا و تسليم همان محو ميل آدمى در اراده خداست، ماداميكه بنده از خواهش‌هاى نفس خويش پيروى مى‌كند، تصور مقام رضا ادعايى بيش نيست. بنابراين يكى از راهكارهاى رسيدن به مقام رضا مخالفت با خواسته‌هاى نفس و به بيانى جهاد با نفس است.

[١] - إنّ اشدّ الناس بلاء الانبياء، ثم الذين يلونهم، ثم الامثل فالامثل.( محمد بن يعقوب كليني، الكافي، ج ٢، ص ٢٥٢.)

[٢] - إِنَّ عَظِيمَ الْأَجْرِ لَمَعَ عَظِيمِ الْبَلَاءِ وَ مَا أَحَبَّ اللهُ قَوْماً إِلَّا ابْتَلَاهُم.( همان.)

[٣] - من رضي بالمقدور قوي يقينه.( عبدالواحد تميمي‌آمدي، غرر الحكم و درر الكلم، ح ١٨٤٨.)