مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٠ - بررسى روايات تحريف

رساى سخنان امير المؤمنين عليه السّلام ندارد كه برترين سخن، پس از كلام موجز و معجزه‌آساى خداوند است.

به نظر مى‌رسد كه اين حديث- با همه درازى و شاخ و برگهايش- ساخته و پرداخته بعضى از مجادله‌كنندگان علم كلام باشد كه در مقابل زنديقان- كه به سبك قرآن خرده گرفته‌اند- به آن متوسل شده، طبق معلومات ذهنى و نظريه خاص خودش، به آن پاسخ گفته و در يك تعبير عوامانه آن را به امام عليه السّلام نسبت داده است.

نشانه‌اش اين است كه در اين روايت پاره‌اى اصطلاحات به كار رفته كه در زمان امامان عليهم السّلام متداول نبوده، بلكه مربوط به عصرهاى بعد از آنان مى‌باشد، مانند تعبير «بقيّة الله» درباره امام مهدى منتظر (عج) و تعبير «فعل ماضى» و «مستقبل‌[١]» كه از اصطلاحات نحويين است.

ب) حديث «كنتم خير/ ائمّة/؛ شما بهترين/ پيشوايان/ بوديد» را قمى با سند روايت كرده و در تفسير عيّاشى- با كمى تفاوت- بطور مرسل نقل شده كه امام صادق عليه السّلام گفت: «اين‌گونه نازل شده است» و اين جمله دو احتمال دارد:

اول: اين قرائت صحيح است، چرا كه در مرسله عياشى مى‌گويد: «در قرائت على عليه السّلام اين‌طور بود»[٢] و پوشيده نيست كه مسأله اختلاف قرائتها ارتباطى با مسأله تحريف ندارد.[٣]

اين مطلب هم مسلم است كه هيچ بخشى از قرآن- نه آيه‌ها و نه سوره‌هايش- را نمى‌توان با خبر واحد اثبات نمود، هرچند سندش صحيح باشد.

دوم: گرچه در اين آيه، امت طرف سخن قرار گرفته‌اند، ولى منظور اصلى پيشوايان خواهند بود، چرا كه- در مرحله اوّل- آنها مسؤول مستقيم امر به معروف و

[١] . احتجاج، ج ١، ص ٣٧٥.

[٢] . تفسير عياشى، ج ١، ص ١٩٥.

[٣] . التمهيد، ج ٢، ص ٧٩.