مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٠ - اين مؤلف كيست؟

اين مؤلف كيست؟

«سرجان ملكم» در كتاب «تاريخ ادبيّات ايران»[١] مى‌نويسد: او «محسن كشميرى» متخلّص به «فانى» است و در «ايضاح المكنون فى الذيل على كشف الظنون»[٢] مى‌گويد: او «موبد[٣] شاه» هندى است و «ملافيروز» در حاشيه كتاب «دساتير»[٤] پنداشته كه مؤلّف «مير ذو الفقار على» بوده است.

و آخرين نظريه‌اى كه محققان به آن دست يافته‌اند اين است كه وى «موبد كيخسرو اسفنديار» از فرزندان «آذر كيوان»[٥] بوده است. وى در شهر پتنه» هندوستان در اواسط دهه سوم قرن يازدهم هجرى متولد شده و تا بعد از دهه هفتم مى‌زيسته است چنان‌كه از تاريخ‌هاى قيد شده در كتابش برمى‌آيد.

مؤلف، به مذهب كيوانى دعوت مى‌كرد كه قائل به وحدت وجود، رهايى از مذهب و پيروى از كتاب «دساتير» است. به پندار او اين كتاب مادر كتابها و خلاصه همه شرايع مى‌باشد كه پيامبرى [دروغين‌] به نام «ساسان» آن را آورده است.

ازاين‌رو در كتاب «دبستان المذاهب» عقايد صاحبان اديان را تضعيف كرده، به‌گونه‌اى شيطنت‌آميز و پنهانى مى‌كوشد مذهب تازه تأسيس پدرش را رواج دهد.

نخستين كسى كه اين كتاب را مطرح كرد «فرانسيس گلادوين» بود كه در سال ١٧٨٩ م. آن را به انگليسى ترجمه نمود و در سال ١٨٠٩ م. برابر با ذيقعده ١٢٤٤ ه. ق. براى اولين بار به دستور نماينده انگلستان «ويليام بيلى» در كلكته چاپ شد و همچنان چاپ آن به دست مزدوران استعمار در هند و ايران و ساير

[١] . ج ١، ص ٥٩.

[٢] . ج ٣، ص ٤٤٢.

[٣] .« موبد» در اصطلاح زرتشتيان به رهبران دينى مى‌گويند.

[٤] . ص ٢٢١.

[٥] . مؤسس فرقه« كيوانيه» در هند در دوران« اكبر شاه تيمورى» بين سالهاى ٩٦٣- ١٠١٤ ه. ق.