مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٤ - ٦ تحريف به زياده؛

تلفّظ «راعنا؛ رعايت حال ما را بكن» كسره عين را به سوى فتحه متمايل نموده و با لهجه و آهنگى مخصوص ادا مى‌كردند تا معناى «اى فرد شرور ما» از آن استفاده شود.[١]

قرآن نيز در دو مورد به كار آنها اشاره كرده است.[٢]

٥. تحريف با تعويض كلمات؛

يعنى كلمه‌اى برداشته شود و كلمه‌اى ديگر جايگزين آن گردد، خواه كلمه دوم با اوّلى هم معنى باشد يا نه. «ابن مسعود» اين‌گونه تحريف را در كلمات مترادف و هم‌معنى مجاز مى‌شمرده به اعتقاد اين‌كه: مهم حفظ معانى است و اختلاف الفاظ چندان مهم نيست، مثل اين‌كه گفته است: اشكالى ندارد به جاى «العليم»، «الحكيم» بخوانيم؛ مشكل آن‌جاست كه آيه رحمت را به جاى آيه عذاب بگذاريم.

پيش از اين گفتيم كه حتى اين‌گونه تحريف هم، در «وحى الهى» جايز نيست، چرا كه اعجاز قرآن هم به لفظ آن است و هم به معنى و محتواى آن؛ بنابراين، تغيير هيچ‌يك جايز نخواهد بود.[٣]

٦. تحريف به زياده؛

يعنى افزودن كلمه يا جمله‌اى به آيات قرآن. به ابن مسعود و بعضى ديگر از پيشينيان نسبت داده شده كه براى رفع ابهام از لفظ برخى آيات، كلماتى به آن مى‌افزودند، البته نه به اين اعتقاد كه جزء قرآن باشد، بلكه تنها براى شرح و توضيح، اين كار را انجام مى‌دادند.

اين امر تا جايى كه جزء قرآن شمرده نشود و موجب اشتباه نگردد مانعى ندارد.

از همين باب است اضافات و توضيحاتى كه به‌عنوان تفسير از امامان معصوم عليهم السّلام نقل شده است. در آينده باز هم در اين‌باره سخن خواهيم گفت.

البته كسى را نمى‌يابيم كه خيال كند بر قرآن نازل بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چيزى افزوده‌

[١] . تفسير آلاء الرحمن، ج ٢، ص ١٣٤.

[٢] . نساء( ٤) آيه ٤٦ و بقره( ٢) آيه ١٠٤.

[٣] . التمهيد، ج ١، صص ٣١٢- ٣٢٢.