مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٢٧ - همگونى رويدادها در گذشته و حال

را كه مردمانى پيش از شما مى‌گفتند بازگو مى‌كنيد.»[١] باز مى‌فرمايد: «روزگار بر باقيماندگان آنسان مى‌گذرد كه بر گذشتگان گذشت» و «آخرين كارش (روزگار) همچون اولين كار اوست، اعمال و رفتارش مانند يكديگر و نشانه‌هايش روشن و آشكارند.»[٢]

اين حقيقتى است اجتناب‌ناپذير، چرا كه انسانها يك طبيعت دارند و انگيزه‌ها، تمايلات و جهت‌گيريهايشان همه‌جا و هميشه همانند هم مى‌باشد.

ناگفته نماند، اينها به معنى «جبر» در مسير زندگى نيست، بلكه نمادى است از تواناييها و قابليّتهايى كه در ساختار اوّليّه انسان وجود دارد، لذا آماده است كه با تربيتى صحيح به سوى خوشبختى و سعادت رهنمون شود و اگر چنين نبود، آموزشهاى پيامبران به هدر مى‌رفت و آوردن شريعتها و وضع قوانين بيهوده بود.

پس آمادگى تربيت در نهاد انسان نهفته است و لذا دين و آيين به او عرضه مى‌گردد.

تا اين‌جا روشن شد كه منظور از «همگونى امتها» همگونى در ريشه‌هاى اخلاق و پايه‌هاى اصلى زندگى است و ارتباطى با جزئيات و شيوه‌هاى آن ندارد، چرا كه اين امور با توجه به عوامل زمانى و مكانى گوناگون، تفاوت مى‌كند و قابل تكرار نيست.

به‌عنوان مثال: بنى اسرائيل در برابر پيامبرانشان خيره‌سرى كرده دشمنى ورزيدند، در نتيجه، به سرگردانى (تيه) در درّه سينا گرفتار شدند و غذاى آماده «منّ و سلوى» بر آنان نازل شد ... پيداست منظور از «تشابه» اين نيست كه مسلمانان نيز در همان منطقه سرگردان مى‌شوند و از همان خوراكيها استفاده مى‌كنند، بلكه منظور آن است كه شما مسلمانان نيز در برابر ارشاد و خيرخواهى پيشوايانتان‌

[١] . نهج البلاغه، خ، ١٨٣.

[٢] . همان، خ، ١٥٧.