ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٠٤

دو نيروى علم و عمل دارد و كمالش وابسته به كمال اين دو است، اصل ايمان كمال نيروى علم او است و متمماتش كه مكارم اخلاق و عبادات است كمال نيروى عمل او است، چون اين را شناختى مى‌گوئيم چون اصول فضائل خلقت كه كمال ايمان است چهار است و آن حكمت و عفت و شجاعت و عدالت است لفظ ستونها را براى آنها به عاريه آورده براى آنكه ايمان كامل جز بدانها استوار نشود مانند چهار ستون خانه.

يقين تعبير از حكمت است كه علمى دارد و عملى، علمى آن كمال نيروى انديشه است به تصور و تصديق حقائق دانستنى تا آنجا كه فهم بشر تواند، و عملى آن تكميل نفس است به تحصيل فضائل درونى و كناره‌گيرى از اخلاق فاسد و پست، و معلوم است كه عملى كه ثابت باشد همان يقين است.

و صبر تعبير از عفت است كه خوددارى از پيروى هوا است در همه انواع شهوت‌هاى محسوس و ترك متابعت شهوت و جلوگيرى و سركوبى از آن كه نياز به شكيبائى دارد.

و جهاد تعبير از شجاعت است چون مستلزم آن است و شجاعت آمادگى اقدام بر انجام هر واجبى است و انسان نياز دارد كه براى آن تحمل مكروه و درد و رنج كند.

عدالت ملكه‌اى است كه از اين سه خصلت خوب خيزد و لازمه آنها است زيرا هر كدام از اين فضائل طرف افراط و تفريط دارند كه بد است و در برابر خود خلق بدى دارند كه ضد آنها است، انتهى. پايان نقل از مجلسى (ره).

من گويم، سخن ابن ميثم كه در مقام تطبيق مضمون حديث شريف با مصطلحات علم معروف اخلاق بر آمده است مواردى از اعتراض دارد كه براى اختصار از ذكر آن خود دارى نموده و به فكر خوانندگان واگذاردم. از مجلسى (ره)- مخاطب به اينكه شما به كمتر از درجات‌