ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٤٢

اين خود متضمن ذلّ سؤال است كه با مقام پدرى و مادرى سازگار نيست. ظاهر اين حديث وجوب اطاعت از پدر و مادر است در آنچه معصيت نباشد گرچه مكروه باشد، به ويژه اگر تركش موجب خشم و دل تنگى آنها شود و دور نيست ولى تكليف سختى است و بسا مايه حرج باشد، محقق اردبيلى گويد: عقل و نقل دلالت دارند بر حرمت نافرمانى و ناسپاسى، و وجوب اطاعت پدر و مادر از آيات و اخبار فهميده شود، برخى علماء بدان تصريح كرده‌اند، در مجمع البيان گفته: «وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً» يعنى خدا حكم كرده است به احسان نسبت به والدين و بخصوص در حال پيرى و اگر چه طاعت والدين در هر حال واجب است براى آنكه در حال پيرى بيشتر مورد نياز است، فقهاء گفته‌اند در كتب خود كه پدر و مادر مى‌توانند فرزند را از غزوه و جهاد منع كنند مادامى كه به نصِّ امام يا به هجوم كفار بر مسلمانان بر او واجب معين نشده باشد. از مجلسى (ره)- «مثل الكبه» يعنى هل دادن و فشار، فيروزآبادى گفته: كبه، به معنى دفعه‌اى است در نبرد حركت و در حمله و يورش در نبرد و به معنى ازدحام و تصادم است. از مجلسى (ره)- «و لا يستسب له» يعنى كارى نكند كه مردم به پدر او دشنام دهند، مثل اينكه خودشان يا پدرانشان را دشنام دهد تا آنها با دشنام پدر جواب گويند و بسا مردم پدر كسى كه كار زشت كند دشنام دهند. امام (ع) بيانات اكيدى در باره احسان به پدر و مادر مستند به قرآن بيان داشته است و راوى پنداشته آيه‌اى كه مستند بيانات حضرت است همان آيه وارده در سوره بنى اسرائيل است كه با تأكيدات بسيارى وارد شده است به شرح زير:

١- احسان به والدين را در درجه دوم خداپرستى قرار داده.