ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٩٢

و عمر و بلكه تا اندازه‌اى در عصر عثمان و چه از راه تعليمات و رهنمائى غير مستقيمى كه نسبت به زمامداران وقت انجام مى‌شد و با هر اندازه خصومتى كه داشتند خواه ناخواه آن دستورات را دريافت مى‌كردند و طبق آن عمل مى‌نمودند و چه از راه پرورش افرادى كه از روى تقيه يا سستى عقيده در سازمان حكومت خلفاء وقت وارد مى‌شدند و انجام وظيفه مى‌كردند، اينها وسيله‌هاى تأييد مؤثرى بود كه از طرف ائمه (ع) نسبت به دستگاه حكومت‌هاى وقت انجام مى‌گرفت و از بررسى اين حقائق اهميت موضوع ولايت در تشكيلات اسلامى معلوم مى‌شود كه در ضمن اخبار با اين تعبير بدان اشاره شده است كه در ميان دعائم و ستون‌هاى سازمان اسلام آن اندازه كه براى موضوع ولايت فرياد شده است براى ستون‌هاى ديگر تا برسد به نماز فرياد نشده و اهتمام نگرديده است. از مجلسى (ره)-

«اؤلئك المحسن منهم»

ظاهراً مقصود از آنان مخالفان است و مراد به آنان مستضعف از آنها است كه اميدوار به امر خدايند و از آن جهت فرمود بفضل رحمت خود در اثر اينكه حقى بر خدا ندارند و حاصل اينكه مؤمنان حق وعده به خدا دارند و مستضعفان را بر خدا حقى نيست زيرا وعده ثواب به آنها نداده است. از مجلسى (ره)-

«قوله‌، فرخص في اربع»

چون قصر در نماز و تأخير از وقت فضيلت با عذر و ترك بسيارى از واجبات آن در برخى اوقات و سقوط نماز از حائض و زن زائيده و فاقد الطهورين اگر بدان قائل شديم و سقوط زكاة از كمتر از نصاب يا قبل از گذشتن سال يا در صورت عدم امكان تصرف يا در نبودن شرائط ديگر و سقوط حج از غير مستطيع يا بسته بودن راه و مانند آن و سقوط روزه از مسافر و پيره مرد و دچار تشنگى دائم و مانند آنها بخلاف ولايت كه در هيچ حالى ساقط نيست. از مجلسى (ره)-

«و لا تحمل الناس على كاهلك»

يعنى مردم‌