فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٩٨ - احكام مربوط به حريم

بنابراين اگر رودخانه از مسير خود منحرف شود و در نتيجه قطعه زمينى بين رودخانه و زمين آباد شده ايجاد گردد، جائز است شخص ديگرى آن را احياء كند و مالك زمين آباد شده حق جلوگيرى ندارد.

٣٥- مقدار حريم پانصد يا هزار ذراعى كه در فقره (٢٩) براى قنوات احداث شده در زمين موات گفته شده، جزء ملك احياء كننده نيست و او مالك آنها نمى‌باشد و فقط حق دارد مانع شود كه ديگران در آن حريم قنات حفر كنند؛ و ظاهراً حريم روستا نيز ملك ساكنين و اهالى آن نيست و آنها فقط حق اولويّت بر آن حريم دارند؛ اما حريم نهر و خانه مقدارى كه عرفاً جزء احياء شده محسوب است ملك صاحب نهر و خانه مى‌باشد و جائز است آن را منفرداً بفروشد و زياده بر اين مقدار ظاهراً در حكم حريم روستا مى‌باشد.

٣٦- حريمهايى كه براى بعضى از املاك ذكر شده، در جايى است كه آن املاك در زمين بكر و مَوات احداث شود و اطراف ملك همچنان مَوات باشد؛ اما املاكى كه اطرافش ملك اشخاص ديگر است حق حريم ندارد، بنابراين اگر دو نفر مالك كه زمنيهايشان كنار هم است بخواهند بين املاك خود ديوار بكشند آن ديوار از هيچ طرف حريم ندارد و اگر يكى از آنها در آخر زمينش كه چسبيده به زمين ديگرى است ديوار يا نهرى ايجاد كند، آن ديوار و نهر حريمى در ملك ديگرى ندارد، و همچنين اگر يك نفر در ملك خود قناتى حفر كند، ديگرى نيز مى‌تواند در زمين خود قنات حفر كند، هرچند بين دو قنات فاصله‌اى كه معيّن شده رعايت نشده باشد.

٣٧- افرادى كه املاكشان با هم مجاور است، اگر تصرف در ملكشان مستلزم ضرر به ملك مجاور باشد، بنابر أقرب بايد خوددارى ورزند؛ مگر در صورتى كه ترك آن براى خود مالك موجب ضرر يا حرج باشد، و در اين صورت اگر تصرف مالك موجب ضرر ملك مجاور شود و عرفاً ضرر مستند به او باشد، ضامن ضرر وارده بر همسايه‌اش مى‌باشد.

٣٨- اگر كسى در ملك خودش و در نزديكى چاه آب همسايه‌اش چاه حفر كند