یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠ - آزادی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٨٠

شخص است درباره خود، یا دیگران نسبت به او، بر دو قسم است: آزادی معنوی و آزادی اجتماعی. آنجا که انسان مکلف است که خود را برده و بنده خرافات فکری یا هواهای نفسانی قرار ندهد آزادی جنبه درونی و باطنی دارد، و آنجا که دیگران مکلفند که نسبت به او و راه و مسیر او قید و بندی ایجاد نکنند آزادی جنبه خارجی و بیرونی دارد.

٢٢. در اسلام تعبد و تقلید در عقاید کافی نیست و این معنای آزادی عقیده به معنی آزادی تفکر است.

جهاد تدافعی و جهادآزادی بخش:

٢٣. اسلام دو نوع جهاد دارد: جهاد تدافعی به منظور مقاومت در مقابل زور، و جهاد آزادی بخش به منظور نجات دادن اکثریت اسیر یا بیخبر و جاهل و بالاخره به منظور خراب کردن تکیه گاه عقیدهای رژیمی فاسد.

(رجوع شود به کتاب (حقوق بین الملل اسلامی) تألیف جلال الدین فارسی.).

اسلام جنگ عقاید راضروری میداند:

٢٤. قرآن مثل این است که اختلاف عقیده و جنگ عقاید را لازم و ضروری میداند (وَ لَوْشاءَ رَبُّک لَجَعَلَ النّاسَ امَّةً واحِدَةً ...).

ما انْتَ عَلَیهِمْ بِمُصَیطِرٍ:

٢٥. اسلام و تذکر: فَذَکرْ انَّما انْتَ مُذَکرٌ لَسْتَ عَلَیهِمْ بِمُصَیطِرٍ..

دعوت:

٢٦. اسلام و دعوت: ادْعُ الی سَبیلِ رَبِّک بِالْحِکمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ..

ممنوعیت جنگ برای استعلا:

٢٧. اسلام جنگ به خاطر استعلا را محکوم میکند: تِلْک الدّارُ الاخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لایریدونَ عُلُوّاً فِی الْارْضِ وَ لا فَساداً..

٢٨. چرا خدا تکویناً مردم را مؤمن نمیکند؟ (وَ لَوْشاءَ رَبُّک لَامَنَ مَنْ فِی الْارْضِ کلُّهُمْ جَمیعاً افَأَنْتَ تُکرِهُ النّاسَ حَتّی یکونوا مُؤْمِنینَ) آیا به این جهت است که ایمان قابل اجبار نیست، یا از آن جهت که فضیلتهای اخلاقی درصورت اجبار فضیلت نیستند، یا از آن جهت که اختلاف لازمه نظام احسن است؟.

٢٩. اسلام جهاد تدافعی را لازم میداند: اذِنَ لِلَّذینَ یقاتَلونَ بِانَّهُمْ ظُلِموا؛ وَ قاتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ الَّذینَ یقاتِلونَکمْ.