یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٠ - یادداشت علم و ایمان - سخنرانی دبیرستان علوی در ٢٢ رمضان ٩٢ برای دانش آموزان سیکل دوم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٥١٠

نیست، فقط «ماده خام انسان» است و نیمی از جهان از پنجرههای کدر و تیره ذهن او پنهان است.

انسان ابزارساز:

تربیتی که فقط علمی باشد محصولش جز ابزار چیزی نیست و شخص را از «زیبایی» بیگانه میسازد و او را از حکمت جدا میکند. برای دنیا بهتر آن بود که سپنسر کتابی درباره تربیت نمینوشت.» [١]

امثال ویل دورانت به نقص تربیت علمی خالص پی بردهاند ولی میخواستند این نقص را با هنر و زیبایی و ادبیات و به عبارت دیگر با علوم انسانی جبران کنند؛ اقرار دارند که انسانِ پرورده علوم طبیعی و ریاضی نیمه انسان است، صرفاً ابزارساز است، ماده خام انسان است؛ قدرتمند است، بر طبیعت مسلط است، اما در عین حال انسان تمام و انسان کامل نیست؛ میپندارند با ادبیات و هنر میتوان این نقص را تکمیل کرد، درصورتی که نقص عمده در ناحیه خیر و فضیلت و مقاصد است. در این ناحیه است که ضرورت ایمان احساس میشود.

ایضاً صفحه ٢٠٧:

تربیت صحیح:

«معنی تربیت این نیست که در اقتصاد و معدن شناسی و نبات شناسی و روزنامه نگاری و شناخت شناسی متخصص مجاز بیرون دهیم بلکه آن است که با فرورفتن در میراث اخلاقی و عقلانی و هنری انسانی بتوانیم بر خود همان گونه مسلط باشیم که بر دنیای خارج هستیم و برای پیوند عقلی و جسمی خود بهترین راه را برگزینیم و بدانیم که چگونه باید ادب را با فرهنگ و حکمت را با علم و اغماض را با فهم بیامیزیم. کی خواهد شد که دانشگاههای ما چنین مردانی بپرورانند؟».

در صفحه ٢٩٢: