یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢٤ - مالی که انفاق می شود از کجا تحصیل شده؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٢٤

علی بن ابی طالب آنچه را که به کدّ یمین و عرق جبین تحصیل کرده بود، از جنگ به دست آورده بود و یا بیل زده بود و یا در ته چاه کلنگ زده بود و آب جاری کرده بود انفاق میکرد اما از بیت المال مسلمین کوچکترین بخششی نمیکرد، حتی برادرش عقیل را محروم میکرد.

در داستان عین ابی نیزر که (کامل) مبرّد نقل کرده (الکنی) ذیل احوال المبرّد) علی از این طرف آب را جاری کرد و از این طرف کاغذ و دوات و قلم خواست و وقف کرد بر فقرای مدینه و ابن السبیلها لیقی اللَّه به وجهه حرّ النار. یا آنکه در داستان سوره «هل اتی» قرص نانی که با آبله کف دست به دست آورده بود در حال گرسنگی و روزه به فقیر و یتیم و اسیر داد. این مهم است. مردم ما چون توجهی به دو مبدأ روحی و مادی انفاقات نداشتهاند که از چه راهی آن مال به دست آمده باشد و با چه اخلاصی انفاق شده باشد و فقط اهمیت و بزرگی انفاق را به زیادی مبلغ آن فرض کردهاند، لهذا برای بزرگ جلوه دادن داستان عطای انگشتر در نماز قیمت انگشتر را بالا بردهاند، تا حد خراج شامات رساندهاند!!! فکر نکردهاند همچو گوهر قیمتی در آنجا چه میکرد و علی هم اساساً به انگشت خود نمیکرد.

فی (الصافی) ذیل آیه «یا أیهَا الَّذینَ امَنوا أنْفِقوا مِنْ طَیباتِ ما کسَبْتُمْ ...»

فی (الکافی) عن الصادق علیه السلام:«کان القوم قد کسبوا مکاسب سوء فی الجاهلیة فلما اسلموا ارادوا ان یخرجوها من اموالهم لیتصدقوا بها فابی اللَّه تعالی الّا ان یخرجوا من طیبات ماکسبوا» یعنی با فاسد نمیشود دفع فساد و ترمیم خرابیها کرد.

غالباً انفاقات و صدقات و موقوفات ما از این نظر خراب است. این مساجد و معابد و این گنبدهای امام زادهها و این مدرسهها غالباً از پول حرام ساخته شده. در حدیث است که در قیامت شخص قدم از قدم برنمی دارد الّا اینکه از او از چند چیز میپرسند، از جمله اینکه مالت را از کجا آوردی و در کجا صرف کردی؟ پس حساب «از کجا آوردهای» هم هست.

میگویند زبیده را که نهر طائف را جاری ساخت بعد از مردنش در