یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٢ - یادداشت قرآن و انسان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٤٢

أمّا إذا مَا ابْتَلیهُ ....

کا. ثُمَّ رَدَدْناهُ أسْفَلَ سافِلینَ..

(تمام مذمتها متوجه انسان منهای ایمان است، به عبارت دیگر انسان جدا از خدا. از نظر اسلام انسانی که ایمان ندارد و خدا را گم کند خود را گم کرده است و حقیقت گمراهی همین است و چنین انسانی بدترین جنبندههاست.).

کب. وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ کثیراً مِنَ الْجِنِّ وَالْإنْسِ لَهُمْ قُلوبٌ لا یفقَهونَ بِها وَ لَهُمْ أعْینٌ لا یبْصِرونَ بِها وَ لَهُمْ اذانٌ لا یسْمَعونَ بِها اولئِک کالْأنْعامِ بَلْ هُمْ أضَلُّ اولئِک هُمُ الْغافِلونَ. اعراف، ١٧٩.

این آیه و آیه «إنَّ الْإنْسانَ لَفی خُسْرٍ إلَّا الَّذینَ امَنوا وَ عَمِلُوالصّالِحاتِ» آیه جمع ادلّهاند، یعنی روشن میکنند که مدح و ذم قرآن متوجه چیست.

٣. آیا آنچه انسان [١] مدح شده است مربوط است به سرشت و استعداد، و آنچه مذمت شده است مربوط است به اختیار سوء او و به عصیان او و به منزله شلاقی است بر پیکر او که چرا کوتاهی میکنی؟ آیا تعریفها ناظر است به «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإنْسانَ فی أحْسَنِ تَقْویمٍ» و مذمتها به «ثُمَّ رَدَدْناهُ أسْفَلَ سافِلینَ» و یا انسان موجود دو سرشتی است و در اصل سرشتش تضاد وجود دارد [٢]؟.

٤. الصورة الانسانیة اکبر حجج اللَّه علی خلقه و هی الکتاب الذی کتبه بیده.

(منسوب به امام صادق، رجوع شود به (اسرارالحکم)).

٥. ان اللَّه خلق آدم علی صورته..

٦. منسوب به جامی است:

آدمی، کون جامع: