یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٥ - آغاز شالوده های عقلی در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٢٣٥

مقایسه غزالی و کانت، امتیاز غزالی و نقص کار او:

ص ٨: غزالی و کانت و اینکه این هر دو، فلسفه را کافی ندانستند ولی غزالی به سلوک قلبی روآورد برخلاف کانت، مقایسه آنها با یکدیگر که هر دو فلسفه نظری را نارسا میدانند و کانت متوقف میشود و غزالی به عرفان و سلوک متوسل میشود و نقص کار غزالی در این است که نتوانست ارتباط اساسی میان فکر فلسفی و اشراق را دریابد (همان کاری که صدرا کرد).

(پانصد سال اخیر).

ص ١٠:

«در ظرف مدت پانصد سال اخیر، فکر دینی در اسلام عملًا حالت رکود داشته است.».

هدف قرآن.

هدف اساسی قرآن عالیترین آگاهی است:

ص ١٢:

«هدف اساسی قرآن بیدارکردن عالیترین آگاهی آدمی است تا روابط چندجانبه خود را با خدا و با جهان فهم کند ... گوته هنگامی که نظری کلی به اسلام همچون یک نیروی تربیتی میانداخت به اکرمان چنین گفت: این تعلیم هرگز دچار شکست نمیشود، ما با همه دستگاههای خویش دورتر از آن نمیتوانیم برویم، و اگر کلیتر گفته شود هیچ کس نمیتواند دورتر از آن برود.».

ص ١٤: قرآن و جهان.

ص ١٥: قرآن و انسان.

ص ١٧: رابطه مدد خدا با انسان (إنَّ اللَّهَ لا یغَیرُ ما بِقَوْمٍ ...).

روش تجربی قرآن:

ص ١٨: روش تجربی قرآن در مسأله توحید.

اقبال در خطابه اول درباره معرفت و تجربه دینی [بحث میکند]، در خطابه دوم درباره محک فلسفی تجربه دینی، در خطابه سوم تصور خدا و معنی نیایش، خطابه چهارم درباره من بشری، آزادی و جاودانی آن، در خطابه پنجم روح فرهنگ و تمدن اسلامی، خطابه ششم اصل