یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٨ - اصلاح و تجدد دینی ( موضوعات )

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٢٢٨

اسلام تاکنون مطرح شود که البته ماهیت اسلامی ولو به حسب ادعا داشتهاند، کتاب قطوری را دربرمی گیرد از قبیل نهضتهای انقلابی علویین که در رأس آنها نهضت حسینی است و نهضت فکری امام صادق علیه السلام و از قبیل نهضتهایی که به نام مهدویت شده یا قیامهای امر به معروف و نهی از منکر از طرف خوارج و دیگران.

بحث، مربوط به [حرکت اصلاحی در] صد ساله اخیر است که در پی دو مشخصه رخ داد: یکی خواب و رکود طولانی سه چهار قرنی و دیگر هجوم استعمار سیاسی و اقتصادی و فرهنگی غربی که خواه ناخواه در میان روشنفکران مسلمان عکس العملی دفاعی و اصلاحی به وجود میآورد.

تقریباً در صد ساله اخیر در همه کشورهای مهم اسلامی حرکت اصلاحی وجود داشته اعم از عثمانی وسیله ضیاء الکن و کشورهای عربی از قبیل مصر، سوریه، الجزایر، تونس، مراکش و هندوستان و ایران، با این تفاوت که نهضتهای ایران جنبه ضد استبدادی داشته نه جنبه ضدخرافی، عملی بوده نه نظری.