یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٠ - احیاء فکر دینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٨٠

نزدیک دیده و در عین حال یعقوب لیث را مجدد دین زرتشت معرفی میکند.

(جامع الصغیر) سیوطی به این عبارت آغاز میشود: «الحمدللَّه الذی بعث علی رأس کل مائة سنة من یجدد لهذه الامة امر دینها و اقام فی کل عصر من یحوط هذه الملة بتشیید ارکانها و تأیید سنتها و تبیینها».

محمد عبدالرؤف مناوی صاحب (فیض القدیر بشرح جامع الصغیر) در شرح مقدمه کتاب میگوید:

«یحتمل من المولد النبوی او البعثة او الهجرة او الوفاة ولو قیل باقربیة الثانی لم یبعد لکن صنیع السبکی و غیره مصرّح بان المراد الثالث ... و ذلک لانه سبحانه لما جعل المصطفی خاتمة الانبیاء و الرسل و کانت حوادث الایام خارجة عن التعداد و معرفة احکام الدین لازمة الی یوم التناد و لم تف ظواهر النصوص ببیانها بل لابد من طریق واف بشأنها اقتضت حکمة الملک العلّام ظهور قرم من الاعلام فی غرّة کل قرن لیقوم باعباء الحوادث اجراءً لهذه الامة مجری بنی اسرائیل مع انبیائهم فکان فی المائة الاولی عمربن عبدالعزیز و الثانیة الشافعی و الثالثة الاشعری او ابن سریج والرابعة الاسفرائنی او الصعلوکی او الباقلانی و الخامسة حجة الاسلام الغزالی و السادسة الامام الرازی او الرافعی والسابعة ابن دقیق العید ذکره السبکی و جعل الزین العراقی فی الثامنة الاسنوی بعد نقله عن بعضهم انه جعل فی الرابعة ابا اسحق الشیرازی والخامسة السلفی والسادسة النووی، انتهی. و جعل غیره فی الثامنة البلقینی و لا مانع من الجمع فقدیکون المجدد اکثر من واحد ... و قال فی جامع الاصول قد تکلموا فی تأویل هذا الحدیث و کل اشار الی القائم الذی هو من مذهبه و حملوا الحدیث علیه و الاولی ... فان من تقع علی الواحد والجمع و لا تختص ایضاً بالفقهاء فان انتفاع الامة یکون ایضاً باولی الامر و اصحاب الحدیث و القراء و الوعاظ لکن المبعوث ینبغی کونه مشاراً الیه فی کل من هذه الفنون ففی رأس الاولی من اولی الامر عمر بن عبدالعزیز و من الفقهاء محمدالباقر علیه السلام والقاسم بن محمد و