انسان و قرآن - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٤ - گفتارى از شيخ رئيس و مولى صدرا در تاييد تمسك به برهان
مغالطه مى كند , و چه بسا كه از روى گمراهى , تا خويشتن را در نزد مردم حكيم جلوه دهد .
اين بود ترجمه گفتار آنجناب . آنكه در آخر فرمود كسى كه دوست دارد ديگران او را حكيم بدانند دست به گردن مغالطه مى اندازد , نكته اى بسيار ارزشمند است . نعوذ بالله من شرور انفسنا و سيئات اعمالنا .
عبارت ياد شده شفاء را متاله سبزوارى در شرح اسماء نقل فرموده است و مطالبى مفيد عنوان كرده است , به آن رجوع شود . [١]
شيخ بزرگوار ابن سينا , در تصلب به عقيده اش , مكرر در كتبش فرموده است : ان من تعود ان يصدق من غير دليل فقد انسلخ عن الفطره الانسانيه . يعنى هر كس عادت كرده است بدون دليل تصديق كند , از فطرت انسانى به در شده است .
شرح حال شيخ قدس سره بخصوص برخى از اشعارش , حاكى است كه مورد طعن و ايذاء و جرح لسان امثال گروه ياد شده قرار گرفته است , چنانكه ابن ابى اصيبعه در كتاب عيون الانباء فى طبقات الاطباء [٢] اين ابيات را از شيخ نقل كرده است :
عجبا لقوم يحسدون فضائلى *** مابين غيابى الى عذالى
عتبوا على فضلى و ذموا حكمتى *** واستو حشوا من نقصهم و كمالى
انى و كيدهم و ما عتبوا به *** كالطود يحقر نطحه الاوعال
و اذا الفتى عرف الرشاد لنفسه *** هانت عليه ملامه الجهال
ترجمه : عجب از گروهى كه بدخواه فضايل من اند , مرا عيب و نكوهش مى كنند .
بر فضل من خشم مى گيرند و حكمت مرا مذمت مى كنند , از نقص خود در وحشت اند و از كمال من .
همانا كه مثل من در برابر بدسگالى و خشم آنان مثل آن كوه بزرگى است
[١]شرح اسماء بند ٤٢ يا من فى الميزان قضائه ص ١٥٧ ط ١ .
[٢]ج ٢ ص ٢٢ ط بيروت .