كرده اند . و حقيقت آن تمثل است در حديث حبه عرنى , اميرالمؤمنين ( ع ) به حبه مى فرمايد : لو كشف لك لرايتهم حلقا حلقا محتبين يتحادثون . و حبه گفت : فقلت اجسام ام ارواح . فقال ( ع ) : ارواح . الحديث . و حديث در( باب ارواح جنائز) [١] كافى چاپ نامبرده , مذكور است .

و نيز در اواخر كتاب( جنائز) كافى , از امام صادق ( ع ) روايت است كه ان الارواح فى صفه الاجساد . الخ . و در حديث يونس بن ظيبان , كه در كافى و تهذيب , روايت شده , امام صادق ( ع ) فرمود : يا يونس , المؤمن اذا قبضه الله تعالى صير روحه فى قالب كقالبه فى الدنيا فياكلون و يشربون , فاذا قدم عليه القادم عرفه بتلك الصوره التى كانت فى الدنيا .

ميبدى شارح ديوان منسوب به امير ( ع ) در فواتح گويد كه اين جسد مثالى را بدن مكتسب گويند , و در بيان اثبات اين جسد مثالى برزخى , گويد : ابوجعفر طوسى در تهذيب الاحكام از يونس بن ظبيان نقل كند الخ و همه حديث نامبرده را نقل كرده است .

غرض اين كه چون آن بدن جسم نباشد و ارواح در صفت اجسادى چون قالب دنياوى باشند , جسم بودن اعمال قائم به روح معنى ندارد جز اينكه گوييم تمثل را تعبير به تجسم كرده اند و حقيقت تجسم همان تمثل است , چنانكه مراد از تجسم اعراض تمثل صفات اعمال است .

شواهد از آيات و اخبار و گفتار اساطين و محققين علما در اين كه تمثل يك نحو ادراك است بسيار است و ما بدانچه تحقيق كرده ايم اكتفا مى كنيم , و بعد از وضوح حق و سطوع مطلب احتياج به اطاله كلام نيست .

پس ملائكه را ذاتى حقيقى است كه وجود انفسى آنهاست , و آنان را به قياس با آدميان , ذاتى است كه وجود اضافى آنها نسبت به آدميان است كه وجود تمثلى آنها در وعاء ادراك مدركين است .

جناب شيخ اجل ابن سينا را در رساله نبوت در وجود نفسى و اضافى ملك

[١]صفحه ٦٧ , ٦٦ .