جستارهايي در فلسفه دين - فتحی زاده، مرتضی - الصفحة ٩٢

حقيقي را مي پرستد و ساير اديان خدايان دروغيني را مي پرستند که فقط در پنداهايشان موجود است. پاسخ مطلوب وي چيزي است که پايه کوششهاي اخير او را در اثبات برداشتي از کثرت رايي [١] ديني مي سازد که در برابر مطلق گرايي [٢] ديني و انحصار گرايي [٣] ديني است:

فقط يک خدا هست، که آفريدگار و پروردگار همه چيز است. هستي بيکران و کامل و غني اش فراتر از آن است که در کمند انديشه انسان افتد؛ و همه مؤمنان در اديان بزرگ و گوناگون جهاني به واقع اين خداي يکتا را مي پرستند، اما با تصورات يا پندارهاي ذهني [٤] مختلف و همپوش [٥] از او. [٦]

اکنون رسم بر اين است که در تفکر مسيحي سه رويکرد اصلي به اديان ديگر را از هم متمايز مي کنند. آلن ريس در کتاب مسيحيان و کثرت گرايي عنوانهاي انحصار گرايي، شمول گرايي [٧] و کثرت گرايي را براي اين سه رويکرد برگزيده است. انحصارگرايي بر آن است که حقيقت فقط نزد مسيحيت است و حقيقت يا رستگاري ديگري جز آن نمي تواند موجود باشد. اين مدعا بر اين باور مبتني است که وحي مسيحي، حق و خاتم است و وحي ديگري امکان ندارد. اما شمول گرايي مي گويد اديان بزرگ جهاني همچون اسلام، هندو و بودا مي توانند بينشها و بصيرتهايي درباره تقدس [٨] عرضه کنند، اما اين بينشها جايگزينهايي براي بينش مسيحي نيستند. همه آن بينشها در مسيحيت مي گنجد و آنها را بايد