جستارهايي در فلسفه دين - فتحی زاده، مرتضی - الصفحة ٧٧

ديگران را به کيش خود فرابخوانند و براي ملحدان و منکران و بدعت گزاران برهان بياورند و نادرستي انديشه ها و باورهاي آنان را اثبات کنند، و حتي حاضرند به گوشه گيري يا مرگ تن بدهند، اما احتمال نادرستي و بطلان آرا و عقايد خويش را نپذيرند.

بنابراين، فيلسوف دين که هنگام پژوهش فرض مي گيرد مسائلي در خصوص اعتبار، فهم پذيري و درستي زبان ديني مطرحند که بايد پاسخهايي درخور براي آنها يافت، فرضي گزافه نکرده است. بحث بر سر اين مسائل و پاسخهاي آن راه را براي مسائل ديگري همچون مسأله رشد و گسترش واژگانهاي فني، مسأله ترجمه و تفسير کتب مقدس، مسأله تأثير دين بر زبان غير ديني، مسأله چگونگي تفهيم آموزه هاي سنتي به نسل امروزي، که هر يک درخور بررسي جداگانه است، هموار خواهد کرد.

اکنون به بررسي انتقادي يک مسأله فلسفي درباره زبان ديني، يعني مشکل گزاره هاي ديني مي پردازيم. نخست بايد ببينيم که اين مشکل چيست و چرا مسأله اي فلسفي به شمار مي آيد. ما هنگام بررسي اديان ناچاريم شمار فراواني از اصطلاحات و واژه هاي جديد را بياموزيم و نحوه استدلالها را در بسياري از بحثها پيگيري و ارزيابي کنيم. همچنين به فهرست بلند بالايي از مقررات [١] و دستورات، [٢] و سياههاي از گناهان [٣] و فضايل [٤] برمي خوريم که بايد نامهاي مشابه و ناآشناي آنها را براي پرهيز از اشتباه از يکديگر جدا کنيم. مهمتر از همه، بايد بکوشيم تا معناي تعداد زيادي از داستانهاي شگفت انگيز و خارق العاده را درباره حقايق غير طبيعي و غيرمادي مربوط به فراسوي اين جهان دريابيم که غالباً با بلاغتي شيوا و پرداخته، يا با احساسي فداکارانه بيان