گزاري اند. [١] اين ويژگيهاي سه گانه بخوبي روشن مي سازند که چرا قضايا «براي ذهن ضروري اند» و چرا وحي الهي بايد دست کم از جهاتي گزاره اي باشد. وحي مي تواند صادق باشد، مي تواند متعلق باور، ناباور، علم، اميد و ترس باشد و مي تواند در قالب زبان بيان شود؛ همين ويژگيها نشان مي دهد که وحي بايد عنصري گزاره اي دربرداشته باشد. [٢] اگر وحي الهي شامل قضايايي است که از سوي خدا به انسان ابلاغ شده است، ايمان ديني نيز بادي به چنين قضايايي تعلق گيرد. اما فقط باور به قضاياي وحياني، براي ايمان کافي نيست، زيرا کاملاً امکان دارد که يک ملحد نيز به قضايايي وحياني، براي ايمان کافي نيست، زيرا کاملاً امکان دارد که يک ملحد نيز به قضايايي وحي شده از سوي خدا باور داشته باشد. نيومن در توصيف ايمان مي گويد: «...[ايمان

[١] منظور از نگرش گزاره اي (propsitional attitude) اين است که اموري همچون دانستن (علم)، باور داشتن، باور نداشتن، شک کردن، اميد ورزيدن، ترسيدن و ميل کردن افزون بر ابعاد روانشناختي يا فلسفي و هستي شناختي، داراي ويژگيهاي معرفت شناختي و منطقي نيز هستند و به همين سبب مي توان آنها را به نحو گزاره اي بيان کرد؛ مثلاً گفت: من مي دانم (علم دارم) که...، من باور دارم که...، و شما ترديد داريد که... . در صورت تلقي گزاره اي از اين امور مي توان آنها را به اوصاف منطقي و معرفت شناختي همچون صدق و کذب، موجه و ناموجه، يا معقول و نامعقول متصف کرد. در معرفت شناسي، اوصاف مذکور را به طور کلي به باورها (belief) نسبت مي دهند؛ زيرا باور را از اجزاي تحليلي (معرفتي) علم (دانستن)، شک، و خواهش مي دانند؛ به بيان ديگر، علم و شک و ظن و گمان تعبيرهاي ديگري از باورها هستند. چنان که بنا به تحليل يا تعريف يا نظريه سه جزئي معرفت، علم برابر است با باور موجه صادق، و ظن مساوي است به باور صادق ناموجه – م.

[٢] من در مقاله «ماهيت وحي» دلايل مبسطوي عليه ديدگاه غير گزاره اي بودن وحي اقامه کرده ام. ر. ک به:

“The Nature of Revelation” in New Blackfriars, July

Agust,١٩٩١.$