جستارهايي در فلسفه دين
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص

جستارهايي در فلسفه دين - فتحی زاده، مرتضی - الصفحة ١٢٨

خواهيد کرد؛ يعني خواهيد پذيرفت که دليلي براي باور به P داريد که از نوع ادله في نفسه خطاناپذير است. اين حقيقت شما را وا نمي دارد که انکار کنيد قرائن و شواهدي در کار است که «ظاهراً» از احتمال درستي P مي کاهد. اما شما را وا مي دارد که انکار کنيد شواهدي وجود دارد که «واقعاً» از احتمالP مي کاهد. زيرا اگر شما باور کنيد کهاز نوع ادله في نفسه خطاناپذير براي p وجود دارد، منطقاً نمي توانيد باور کنيد دلايلي هست يا مي تواند باشد که في نفسه از احتمال p مي کاهد. اگر باور داشته باشيد که هيچ دليلي وجود ندارد که في نفسه از احتمال p بکاهد، بايد باور کنيد که هر قرينه و شاهدي که به نظر مي آيد از احتمال P مي کاهد، بواقع بي اساس و موهوم است و اگر باور کنيد قرائن و شواهد بي اساس است، نمي توانيد آنها را براي توجيه انکار قضيه P يا کاهش احتمال آن به کار بريد، بلکه اصلا ًنمي توانيد از چنين قرائني، در توجيه چيزي استفاده کنيد. بنابراين، باور به وجود داشتن دلايل في نفسه خطاناپذير مستلزم آن است که باور کنيم قضيه p مطلقاً يقيني است، درست مثل اين است که باور کنيم دلايلي هست که از نظر ما خطا ناپذير است.

ايراد کننده اشتباهاً از اين نکته غفلت کرده است که امکان دارد دلايل في نفسه خطا ناپذيري براي قضيه P وجود داشته باشد، و نيز ممکن است ما بر اساس آن دلايل بهP باور داشته باشيم، بدون آن که ملزم باشيم يقيني بودن آن را بپذيريم. چنين چيزي بي گمان امکان پذير است، اما فقط در صورتي که ما «باور» نکنيم اين دلايل از نوع دلايل في نفسه خطاناپذيرند. اما در مورد ايمان ديني، ما ملزم هستيم باور کنيم که دلايل موجود براي باور ما به P از نوع ادله في نفسه خطا ناپذيرند، و اين باور حاکي از اين است که P مطلقاً يقيني است.

بنابراين، باور به وحي الهي نيازمند بيشترين حد تصديق ممکن است؛