٣- اگرموجودي در نهايت بزرگي [١] فقط در ذهن باشد، از موجود در نهايت بزرگي، کوچکتر خواهد بود. اما محال است که موجود در نهايت بزرگي از موجود در نهايت بزرگي، کمتر باشد. بنابراين، چنين موجودي، هم در ذهن خواهد بود و هم در واقعيت – يعني وجود خارجي دارد و پيداست که اين موجود در نهايت بزرگي، خداست.

نخستين اعتراض به اين برهان راگانيلو، راهب معاصر آنسلم، در کتابش به نمايندگي از طرف ابله [٢] (مزمور

١٤: ابله در دلش گفته است «خدايي نيست») بيان کرده است. اين برهان از ديدگاه گانيلو نادرست است، زيرا ما مي توانيم برهاني با همين صورت در اثبات وجود امري نامعقول، مانند جزيره اي (يا معجوني شکلاتي و يا موشي) که بزرگتر از آن را نتوان تصوّر کرد، ترتيب دهيم. (گانيلو مي گويد: من نمي دانم خودم را بايد ابله تر بدانم در صورتي که فرضاً اين برهان را بپذيرم، يا او را که فرضاً مي پندارد وجود اين جزيره را با يقين اثبات کرده است.) اما آنسلم پاسخ مي دهد که مفهوم جزيره در نهايت بزرگي، مانند مفهوم بزرگترين عدد صحيح، بي معناست و نمي تواند چيزي را نشان دهد؛ زيرا اوصافي که سبب بزرگي جزيره – از حيث اندازه، شمار درختان نخل و کيفيت نارگيلها – مي شود، قاعده اي ذاتي [٣]