جستارهايي در فلسفه دين - فتحی زاده، مرتضی - الصفحة ٩

فلسفه دين

اِلِنُر استامپ

فلسفه دين [١] تأملي است فلسفي درباره دين با قدمتي به درازي عمر خود فلسفه که در هر دوره اي نيز بخش شاخص از فلسفه غربي بوده است. توجه به اين رشته علمي در نيمه دوم قرن بيستم رو به فزوني گذاشته و دامنه موضوعات مورد علاقه فلاسفه نيز بسي گسترش يافته است.

فلسفه دين را گاهي به خودِ فلسفه دين و الهيات فلسفي [٢] تقسيم مي کنند. اين تقسيم بندي گوياي ناخرسندي از دوره اي از فلسفه تحليلي است که طي آن فيلسوفان مي پنداشتند که تأمل فلسفي درباره دين فقط در صورتي شايسته است که صرفاً به خداباوري [٣] بپردازد و از بررسي ويژگيهاي ديگر اديان دوري جويد، زيرا بررسي چنين اموري را در خور الهيات مي دانستند، نه برازنده فلسفه؛ اما اکنون بيشتر فيلسوفان احساس مي کنند که مي توانند هر جنبه اي از دين از جمله تعاليم يا اَعمال ويژه اديان را از لحاظ فلسفي بررسي کنند. بررسي فلسفي اين تعاليم و اَعمال نه فقط في نفسه ارزشمند است، بلکه غالباً نيز مسائلي را پيش مي آورد که براي حوزه هاي فلسفي ديگر سودمندند. چنان که تأمل درباره مفهوم تطهير [٤] در مسيحيت بر برخي از مباحث معاصر پيرامون ماهيت آزادي اراده پرتو افشاني مي کند.