جستارهايي در فلسفه دين
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص

جستارهايي در فلسفه دين - فتحی زاده، مرتضی - الصفحة ٤٥

اين جهان دلسرد کننده و يأس آور تاب بياوريم. به همين دليل است که باور ديني، از اين نظر گه، نامعقول مي نمايد.

اين انتقاد گيرا و دلچسبي از باور ديني است. اما شايد مهمترين نکته در مورد اين نوع اعتراض به قانوني بودن باور ديني، برخلاف آنچه معمولاً ادعا مي شود، اين است که بدانيم واقعاً اعتراضي مستقل و جدا از اعتراض به واقعي بودن آن نيست؛ زيرا اگر مسيحييت درست باشد، پس باور مسيحي اساساً به معناي فرويدي نمي تواند يکسره نامعقول باشد. اگر مسيحيت درست مي گويد، پس به واقع کسي همچون خدا هست که مي خواهد ما به او معرفت داشته باشيم؛ و فرايندهاي شناختي هم که باور به خدا و ديگر حقايق دين مسيح را مي سازند، به احتمال زياد، کارکرد ونقش شان ايجاد باور صادق در ماست. از سوي ديگر، اگر مسيحيت کاذب باشد، پس احتمال زياد مي رود که باور مسيحي ناشي از فرايندهايي شناختي باشد که هدفشان ايجاد باور صادق نيست. بنابراين، پيش فرض اين نوع انتقاد به قانوني بودن باور مسيحي اين است که چنين باوري درست نيست. پيداست که اين انتقاد در صورتي کارگر مي افتد که باور مسيحي کاذب باشد، اما اگر بخواهيم اين انتقاد را دليل بر رد باور مسيحي بپنداريم، مصادره به مطلوب خواهد بود.

غالباً به نظر مي رسيد که انتقاد معقولي به قانوني بودن باور ديني جدا و مستقل از مسأله واقعي بودن صدق باور ديني وجود ندارد – انتقاد قرينه گرايان به باور ديني ناموفق است، و اعتراض فرويد نيز از مسأله واقعي بودن صدق باور ديني جدا نيست. يکي از رويکردهاي انتقادي بسيار شايع به باور ديني را مي توان چنين بيان کرد: «من کاملاً نمي دانم که باور ديني درست است يا نه، اما مي دانم که باور ديني نامعقول است». از ملاحظات پيش گفته بر مي آيد که چنين رويکردي قابل مناقشه است - در ادامه بحث به