تصادفي بوده است؛ يعني اين که وجود مخلوقاتي مانند بشر، اتفاقي [١] و تصادفي [٢] است و مطرح، پيش بيني، ذهن و چشمي آگاه در پيدايش آنها يا ظهور ويژگيهايشان دخيل نبوده است.

امّا اين مدعا اصولاً تعجب آور است؛ علم تجربي چگونه مي تواند چنين مدعايي را اثبات کند؟ آيا قراين و شواهدي تجربي در تأييد آن مي آورد؟ در اين جا به واقع اشتباهي رخ داده است. علم تکاملي از «اتفاق [٣]»، مثلاً از جهش ژنتيکي اتفاقي [٤] سخن مي گويد. امّا اتفاقي بودن رويدادها تقريباً بدين معناست که از کارکرد مناسب موجود آلي ناشي نمي شوند، و محصول کارکرد موجودي آلي نيستند که هدف آن ارتقا يا حفظ مصالح خود آن موجود است. بدين دليل است که ارنست ماير مي گويد: «اين واژه، هنگامي که در مورد تغيير به کار مي رود، بدان معناست که آن اتفاق پاسخي به نيازهاي موجود آلي نيست»؛ اما نتيجه اي که نويسندگان فوق مي گيرند مستلزم آن است که «اتفاقي» را به معنايي قوي تر در نظر بگيريم، يعني اين که رويداد مورد بحث تحت «نظارت» و «هدايت»، و «معلول» خدا نيست و به دست او «طرحريزي» نشده است. به نظر من، ايشان اين دو معنا را با يکديگر درهم آميخته اند و به آرامي از يکي به ديگري خزيده اند. بديهي است که همين در هم آميختگي ساده توان فتنه انگيزي فراواني دارد، چنان که ممکن است سبب شود شخص بي احتياط بپندارد که علم نشان

[١] Fortuitious

[٢] Chance

[٣] Randomenss

[٤] Random genetic mutation