ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١٦ - تفسير
خداى سبحان ايجاد نمود خلق خود را براى آنكه او را عبادت كنند، و نيز استدلال شده باين آيه بر وجوب نيّت در طهاره زيرا كه خداى سبحان امر فرموده است كه عبادت را از روى اخلاص انجام دهند[١] و اخلاص هم ممكن نميشود مگر بنيّت قربة و طهارت عبادت است، پس بدون نيّت مجزى و درست نيست، سپس خداوند سبحان ياد نمود حال دو فرقه و گروه را، و فرمود:
((إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ)) بيگمان آنهايى كه از اهل كتاب و مشركان كافر شدند و انكار كردند توحيد خدا و نبوّت محمد ٦ را و كسانى كه در عبادتشان خداى ديگرى را هم شريك گردانيدند.
((فِي نارِ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها)) براى هميشه و ابد در آتش جهنّم خواهند بود عذاب ايشان تمام نميشود.
((أُولئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ)) آن گروه بدترين خلق خدايند، سپس از حال مؤمنين خبر داده و فرمود:
((إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ)) البتّه آنهايى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام دادند ايشان بهترين آفريدههاى خدايند.
[١]- دانشمندان و فقهاء ما باين آيه تمسّك كردهاند بر وجوب نيّت در تمام عبادتها و از آنهاست طهارت سهگانه، وضو و غسل و تيمّم و آن مذهب شافعى و مالك و احمد بن حنبل است از اهل سنت و ابو حنيفه مخالفت كرده و جصاص آيه را حمل بر نفى شرك و وجوب توحيد نموده و آن خلاف ظاهر معناى اخلاص است، و مذهب پيروان شيخ محقّق انصارى رحمه اللَّه تعالى( تا زمان ما اينست كه قصد قربت ممكن نيست كه متعلّق به تكليف شود، براى اينكه متعلق تكليف واجب است كه قبل از تكليف محقق باشد و قربت معقول و متصوّر نميشود مگر بعد از تكليف و اين استدلال در كتب اصولى ايشان معروف است، و حق اينست كه متعلقات فعل واجب- نيست كه محقق و موجود باشد قبل از فعل بجهت اينكه مىگويى من حفر چاه كردم و خانه ساختم و حال آنكه چاه محقق نميشود مگر بعد از كندن چاه و خانه ساخته نميشود مگر بعد از اتمام بنا و مانند آنست تصوّر معنى و معنى يافت نميشود مگر بعد از تصوّر.( شعرانى)