ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١١ - شرح لغات

غير خائف عقباها، يعنى ترسى نداشته باشد كه در چيزى مورد تعقيب قرار بگيرد از آنچه را نموده است، و فاعل يخاف ضميريست كه بر ميگردد بقول خدا، ربّهم، و بعضى گفته‌اند ضمير بر ميگردد به صالح نبىّ (ع) كه مبعوث بسوى ايشان بود.

و بعضى گفته‌اند: اذا انبعث اشقاها و هو لا يخاف عقبيها يعنى نميترسد از اقدام او بر آنچه آمد او را از آنچه بر او نهى شده بود، پس فاعل يخاف عاقر و پى كننده شتر است بنا بر اين وفاء براى عطف بر قول خدا،( فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوها) است، پس نميترسد مثل اينكه پى‌گيرى مى‌كند تكذيب ايشان و پى‌كردن ايشان يعنى نترسيدند.

شرح لغات:

ضحى الشمس: اوّل وقت طلوع خورشيد، و ضحى النهار اوّل وقت بودن آن و اضحى يفعل كذا، آن گاه كه آن را در وقت اوّل روز انجام دهد و ضحى يكبش او غيره هر گاه آن گوسفند را در اوّل وقت روز از ايّام قربانى ذبح كند سپس زياد استعمال شد تا اگر در غير اين وقت هم ذبح شود گفته ميشود، ضحى در روز كشت و الطحو و الدحو بيك معناست گفته مى شود، طحا بك همك يطحو طحوا هر گاه منبسط شود تو را به مذهب و رفتن دوره علقمه گويد:

منبسط شد قلب تو در حساب شادمانى و سرور، دور است زمان جوانى وقتى كه پيرى آمد.

و گفته ميشود طحا القوم بعضهم، بعضا عن الشي‌ء آن گاه كه دفع‌