اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٣٨٨ - حاجی شجاع بناء اصفهانی
محمّد شفیع گیلانی
محمّد شفیع بن فرج گیلانی، [از علما و فقهای عالیقدر قرن دوازدهم هجری] داماد میر ابوالمعالی کبیر طباطبائی اصفهانی. شیخ محمّد علی حزین در سفرنامه (تاریخ) خود دو جا از او نام می برد. یک جا می نویسد: «ساکن مشهد مقدّس و فاضل جامع محقّق مولانا محمّد شفیع گیلانی، از ازکیاء علماء و در اواسط حکمت نادره زمان»[١] و در جای دیگر می گوید: «در آن وقت (یعنی پس از شکست و فرار افاغنه سال ١١٤٢ق) مولانای فاضل ملّا محمّد شفیع گیلانی که پیش مذکور شد، به اصفهان آمده و شیخ الاسلام بود و همانجا رحلت کرد.[٢]
فرمانی از شاه طهماسب دوم درباره موقوفه امامزاده درب امام اصفهان موجود است که آنرا در ربیع الثّانی ١١٤٣ق صادر نموده اند و او را بدین گونه نام می برد: «شریعت و افادت و افاضت و کمالات دستگاه حقایق آگاه، جامع المعقول و المنقول، علّامی فهامی شمسا للشّریعه و الافاده و الفضیله مولانا محمّد شفیع شیخ الاسلام داراالسّلطنه اصفهان».[٣]
میرزا عبدالنبی قزوینی او را دانشمندی متکلم، فاضل مفخم، محقّق متین و مدقّق رزین دانسته و می نویسد در رشت و شیراز شیخ الاسلام بوده است. در پاورقی مصحح کتاب می نویسد: وی از امیر ماجد بن جمال الدّین محمّد دشتکی در سال ١٠٨٧ق و از ملّا محمّد باقر محقّق سبزواری در محرم ١٠٨٥ق اجازه دریافت نموده است.[٤]
ظاهرا وی شاگرد علّامه محمّد باقر مجلسی نیز بوده است.[٥] او سرانجام در ماه شعبان
[١] تاریخ و سفرنامه حزین، ص٢٢٦.
[٢] تاریخ و سفرنامه حزین، ص٢٣٧.
[٣] مجلّه وحید، شماره ٢٢٨ و ٢٢٩، ص٨٩.
[٤] تتمیم امل الآمل، ص١٨٤.
[٥] زندگینامه علّامه مجلسی، ج٢، ص٤١ و ج١، صص ٢٩٠ و ٢٩١؛ خاندان شیخ الاسلام اصفهان، صص ٤٤ و ٤٥؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج٢، صص ٧٠٠ و ٧٠١؛ تلامذه العلّامه المجلسی، ص١٦٣؛ الکواکب المنتشره، صص ٣٤٧ و ٣٤٨.