فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٢٣ - تشبيه به مستى
استعمال اين صفت در مورد خداوند در مورد جواب دادن به دعاى پيامبران و مؤمنان و استجابت آنها است.
و ٩ بار در قرآن آمده است. [١] اين صفت به صورت اسمى در ادعيه از زبان معصومين عليهم السلام نيز آمده است. [٢]
فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ ....
آلعمران (٣) ١٩٥
انفال (٨) ٩؛ يوسف (١٢) ٣٤؛ انبياء (٢١) ٧٦ و ٨٤ و ٨٨ و ٩٠؛ غافر (٤٠) ٦٠؛ شورى (٤٢) ٢٦
مستدرج العاصين---) استدراج
مستعان/ اسما و صفات---) استعانت
مُستغنى/ اسماوصفات---) غنىّ/ اسماوصفات
مستمع/ اسماوصفات
اين اسم و صفت الهى از باب افتعال [استماع] به معناى شنيدن است و يك بار به صورت فاعلى [مستمع] به معناى شنيدن سخن موسى و هارون عليهما السلام در قرآن ذكر شده است. [٣]
... فَاذْهَبا بِآياتِنا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ.
شعراء (٢٦) ١٥
مستى
مستى، حالتى است كه بين انسان و عقلش عارض مىشود و بيشتر از خوردن شراب و ديگر مسكرات و گاهى از غضب و عشق حاصل مىگردد. [٤] در اين مدخل از مشتقات واژه «سكر» استفاده شده است.
آثار مستى
١. ضلالت
١. ضلالت و جهالت، از آثار مستى:
لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ [٥].
حجر (١٥) ٧٢
٢. غفلت
٢. غفلت و بى توجهى به اذكار و مفاهيم و گفتهها، از آثار مستى:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ ....
نساء (٤) ٤٣
٣. بى توجهى به اذكار و مفاهيم نماز، دليل بطلان آن در حال مستى:
... لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ ....
نساء (٤) ٤٣
تشبيه به مستى
٤. تشبيه حالت انسانها، به سبب ترس از زلزله قيامت به مستى:
... إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ ... وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى ....
حج (٢٢) ١ و ٢
[١] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ١، ص ٢٦٩
[٢] . صحيفه سجّاديّه، ص ٦٣؛ الاقبال بالاعمال، ج ٣، ص ٢٤٦
[٣] . همان، ص ٦٦٢
[٤] . مفردات، ص ٤١٦، «سكر»
[٥] . بنابر قولى، مقصود از «سكرتهم» گمراهى و جهالتاست. (جامع البيان، ج ٨، جزء ١٤، ص ٥٨)