فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٠٣ - دو مرد
٣٣. مشخص شدن مرد بودن، پس از استقرار نطفه در رحم:
وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنى [١].
نجم (٥٣) ٤٥ و ٤٦
٣٤. مردان و زنان، آفريده شده از يكديگر:
... مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ [٢] ...
آلعمران (٣) ١٩٥
٣٥. سير تكاملى آفرينش انسان از خاك تا به صورت مردى كامل درآمدن، زمينهاى براى توجه او به خداوند:
... أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ [٣] رَجُلًا.
كهف (١٨) ٣٧
٣٦. خداوند، آفريننده انسان از خاك و قرار دهنده وى به صورت مردى كامل:
... أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ ... ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلًا.
كهف (١٨) ٣٧
٣٧. سوگند خداوند به آفرينش جنس نر (مرد) و ماده (زن)، در مخلوقات:
وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى [٤].
ليل (٩٢) ٣
٣٨. تحول نطفه به علقه و تكامل علقه به موجودى معتدل و هماهنگ از دو جنس مرد و زن، فرايند آفرينش انسان:
أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنى ثُمَّ كانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى.
قيامت (٧٥) ٣٧-/ ٣٩
٣٩. تقسيم شدن انسانها به هنگام شكلگيرى در رحم به دو صنف مرد و زن، از نشانههاى قدرت خداوند:
أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنى ثُمَّ كانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى.
قيامت (٧٥) ٣٧-/ ٣٩
دو مرد
٤٠. يوشع و كالب، دو مرد از نقباى موسى:
قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا [٥] ...
مائده (٥) ٢٣
٤١. يوشع بن نون و كالب، دو مرد برخوردار از نعمت الهى عصمت و رازدارى:
قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا [٦] ...
مائده (٥) ٢٣
[١] . وصف «اذا تمنى» مىتواند بيانگر اين معنا باشد كه نوع زوجين و جنسيت آنها، پس از جريان نطفه و استقرار در رحم صورت مىگيرد
[٢] . در برداشت ياد شده «من» نشويه گرفته شده است
[٣] . تسويه به معناى تعديل است و «سوّاك رجلًا» يعنى تو را به صورت و حالت يك مرد معتدل ساخت. (مجمعالبيان، ج ٥- ٦، ص ٧٢٧)
[٤] . حرف «ما» مصدريه بوده و مفاد آيه شريفه، سوگند به خلقت مذكر و مؤنث است. اين احتمال نيز وجود دارد كه «ما» موصول باشد، ولى مصدريه بودن آن كه در نتيجه سوگند به مخلوقات خواهد بود نه خالق، با سوگند به «ليل و نهار» كه در دو آيه قبل آمده، تناسب بيشترى دارد
[٥] . اين آيه خبردادن خداى متعال درباره دو مرد از نقباى موسى است كه آن حضرت آنها را فرستاد تا مردم بيت المقدس را شناسايى كنند و اطلاعاتى از آنها بياورند كه گفته شده است آنها «يوشع بن نون» و «كالب» بودند. (التبيان، ج ٣، ص ٤٨٦؛ مجمع البيان، ج ٣- ٤، ص ٢٨٠؛ تفسير التحرير و التنوير، ج ٥، جزء ٦، ص ١٦٤؛ تفسير جلالين، ج ١، ص ١١٤)
[٦] . مقصود از اين نعمت، نعمت عصمت است كه اخبار و اطلاعات مربوط به بيت المقدس را پنهان داشتند و به هيچ كس جز حضرت موسى عليه السلام نگفتند، برخلاف ديگر نقباى آن حضرت كه آن را افشا كردند. (تفسير جلالين، ج ١، ص ١١٤)