فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٣٨ - آثار مرض
مُرسِل/ اسما و صفات
اين اسم و صفت الهى از باب افعال [ارسال] به معناى فرستنده پيغامبرنده است كه به صورت اسمى [مُرسِل] ٣ بار و به صورت فعلى ٩٣ بار در قرآن آمده است: [١]
... وَ لكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ.
قصص (٢٨) ٤٥
بقره (٢) ١٥١ و ١١٩؛ نساء (٤) ٦٤ و ٧٩؛ مائده (٥) ٧٠؛ انعام (٦) ٦ و ٤٢ و ٤٣ و ٤٨ و ٦١؛ اعراف (٧) ٥٧ و ٥٩ و ٩٤ و ١٣٣ و ١٦٣؛ توبه (٩) ٣٣؛ هود (١١) ٢٥ و ٥٢ و ٩٦؛ يوسف (١٢) ١٠٩؛ رعد (١٣) ١٣ و ٣٠ و ٣٨؛ ابراهيم (١٤) ٤ و ٥؛ حجر (١٥) ١٠ و ٢٢؛ نحل (١٦) ٤٣ و ٦٣؛ اسراء (١٧) ٥٩ و ٧٧ و ٦٨ و ١٠٥؛ كهف (١٨) ٤٠ و ٥٦؛ مريم (١٩) ١٧ و ٨٣؛ انبياء (٢١) ٧ و ٢٥ و ١٠٧؛ حج (٢٢) ٥٢؛ مؤمنون (٢٣) ٢٣ و ٣٢ و ٤٤ و ٤٥؛ فرقان (٢٥) ٢٠ و ٤٨ و ٥٦؛ نمل (٢٧) ٤٥ و ٦٣؛ عنكبوت (٢٩) ١٤ و ٤٠؛ روم (٣٠) ٤٦ و ٤٧ و ٤٨ و ٥١؛ احزاب (٣٣) ٩ و ٤٥؛ سبأ (٣٤) ١٦ و ٢٨ و ٣٤؛ فاطر (٣٥) ٩ و ٢٤؛ يس (٣٦) ١٤؛ صافّات (٣٧) ٧٢ و ١٤٧؛ زمر (٣٩) ٤٢؛ غافر (٤٠) ٢٣ و ٧٠ و ٧٨؛ فصلت (٤١) ١٦؛ شورى (٤٢) ٥١؛ زخرف (٤٣) ٢٣ و ٤٥ و ٤٦؛ دخان (٤٤) ٥؛ فتح (٤٨) ٨ و ٢٨؛ ذاريات (٥١) ٣٨ و ٤١؛ قمر (٥٤) ١٩ و ٢٧ و ٣١ و ٣٤؛ حديد (٥٧) ٢٥ و ٢٦؛ صف (٦١) ٩؛ ملك (٦٧) ١٧؛ حاقه (٦٩) ١٧؛ نوح (٧١) ١ و ١١؛ مزمل (٧٣) ١٥؛ فيل (١٠٥) ٣
مرسى الجبال/ اسما و صفات
اين صفت فعلى خداوندى از باب افعال [ارسا] به معناى استواردارنده و بر جاى ايستادن است و در قرآن يك بار درباره خداوند و در مورد استوار كردن كوهها به كار رفته است. [٢] اين صفت الهى با اضافه به «جبال» در ادعيه نيز آمده است. [٣]
وَ الْجِبالَ أَرْساها.
نازعات (٧٩) ٣٢
مرض
مرض، خارج شدن از حدِّ اعتدالِ مخصوص به انسان را گويند و آن بر دو قسم است: نخست: مرض جسمى، چنانكه در آيه شريفه «... و لا على المريض حرج» (نور (٢٤) ٦١) چنين است و دوم عبارت است از رذايل اخلاقى از قبيل جهل، ترس، بخل، نفاق و ...
مانند آيه شريفه «فى قلوبهم مرض فزادهم اللّه مرضاً» (بقره (٢) ١٠). [٤] فاعل آن «مريض» و جمع آن «مرضى» مىباشد. [٥] در اين مدخل از واژههاى «مرض» و مشتقّات آن، «سقيم»، «شفاء» و برخى ديگر از واژهها و برخى آيات كه مفيد معناى مرض مىباشند، استفاده شده است.
اهمّ عناوين: انواع مرض و مريض.
آثار مرض
١. مرض، موجب تخفيف در تكليف شرعى:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما
[١] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ١، ص ٥٧٨-/ ٥٩٢
[٢] . همان، ص ٦١١
[٣] . بحارالانوار، ج ٨٦، ص ٣٣٥؛ المقام الاسنى، ص ٩٥
[٤] . مفردات، ص ٧٦٥، «مرض»
[٥] . المصباح، ص ٥٦٨ و ٥٦٩، «مرض»