فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١١١ - تبعيض مرد و زن
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ ....
نساء (٤) ٣٤
١٠٣. توبيخ مشركان صدر اسلام از سوى خداوند، به علت اعتقادشان به دختر داشتن خدا، به رغم برترى پسر (مرد) در نزد ايشان:
أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثى.
نجم (٥٣) ٢١
١٠٤. برترى مردان بر زنان به واسطه قيام مردان به مصالح زنان و دفاع از آنان در برابر ناملايمات، حوادث و آفات:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [١] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١٠٥. برترى مردان بر زنان به واسطه رعايت حقوق زنان و كوتاه آمدن از حقوق خويش به سود آنان:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [٢] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١٠٦. برترى مردان بر زنان، به جهت لزوم اطاعت زنان از مردان:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [٣] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١٠٧. حق برترى مرد بر زن، به واسطه جهاد او در راه خدا:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [٤] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١٠٨. برترى مرد بر زن، به واسطه ارث بردن بيشتر از او:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [٥] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١٠٩. برترى مردان بر زنان، به واسطه حق نفقه بر مرد:
... وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ [٦] ...
بقره (٢) ٢٢٨
١١٠. برترى جنس مرد بر جنس زن، از ديدگاه مشركان جاهليت:
وَ قالُوا ما فِي بُطُونِ هذِهِ الْأَنْعامِ خالِصَةٌ لِذُكُورِنا وَ مُحَرَّمٌ عَلى أَزْواجِنا وَ إِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكاءُ ... قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُوا أَوْلادَهُمْ سَفَهاً بِغَيْرِ عِلْمٍ [٧] ...
انعام (٦) ١٣٩ و ١٤٠
فَاسْتَفْتِهِمْ أَ لِرَبِّكَ الْبَناتُ وَ لَهُمُ الْبَنُونَ.
صافّات (٣٧) ١٤٩
أَمْ لَهُ الْبَناتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ.
طور (٥٢) ٣٩
أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثى تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى.
نجم (٥٣) ٢١ و ٢٢
تبعيض مرد و زن
١١١. ضرورت پرهيز از تبعيضهاى ناروا و جاهلانه در امور مربوط به تغذيه مرد و زن:
وَ قالُوا ما فِي بُطُونِ هذِهِ الْأَنْعامِ خالِصَةٌ
[١] . يكى از اعمال مردان، قيام به مصالح زنان و دفاع از آنان در برابر آفات است. (التفسير الكبير، ج ٢، ص ٤٤١)
[٢] . نقل شده كه مراد از «درجه» برترى حق مرد به واسطه گذشت از حقوق خود و رعايت حقوق زنان است. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٧٥)
[٣] . يكى از وجوه برترى مردان بر زنان مىتواند به لحاظ اطاعت زنان از مردان باشد. (همان)
[٤] . نقل شده كه مراد از «درجه» برترى حق مرد به واسطه جهاد كردن او است كه زن اين عمل را ندارد. (همان، ص ٤٢٣)
[٥] . نقل شده كه مراد از «درجه» برترى حق الارث و دو برابر بودن آن است. (همان، ص ٤٢٣)
[٦] . نقل شده كه مراد از «درجه» برترى مرد بر زن، است به واسطه وجوب نفقه بر مرد. (همان، ص ٤٢٣؛ التفسير الكبير، ج ٢، ص ٤٤١)
[٧] . اين آيه در شأن اقوامى از عرب [در دوره جاهليت] نظير ربيعة و مضر و ... نازل شده است كه دختران خود را زنده به گور مىكردند و اين كار را به جهت بيم از فقر و يا ننگ و عار دانستن دختر و نيز سنگينى نفقه و خرج زندگى انجام مىدادند. (كشف الاسرار، ج ٣، ص ٥٠٠؛ روح المعانى، ج ٥، جزء ٨، ص ٥٥؛ الموسوعة القرآنيه، ج ٩، ص ٤٦٨)