إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً وَ لَمْ يُظاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَداً فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلى‌ مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ.

توبه (٩) ٤

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ.

توبه (٩) ٧

وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَ طَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لا أَيْمانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ.

توبه (٩) ١٢

نيز---) همين مدخل، فسخ معاهده، عوامل فسخ معاهده‌

مُعتّب بن قُشير (بشير)

مُعتّب بن قُشير از انصار و از تيره بنى عمرو بن عوف و از شركت‌كنندگان در غزوه بدر است. [١] برخى از مفسّران آيه ١٥٤ آل‌عمران (٣) را درباره سخنان وى دانسته‌اند كه در جنگ احُد و پس از فرار، سخنان ناشايستى بر زبان راند. [٢] نيز شأن نزول آيات ٧٥ تا ٧٦ توبه (٩) درباره وى دانسته شده كه گفت: اگر خداوند به او مالى داد زكات خواهد داد و از صالحان خواهد شد و وقتى خدا به او مالى داد بخل ورزيد و اعراض نمود. [٣]

معجزه‌

معجزه اسم فاعل از اعجاز و از ريشه «ع- ج- ز» به معناى ناتوان ساختن يا ناتوان يافتن كسى يا چيزى به كار رفته است. [٤] اعجاز و معجزه از اصطلاحات كلامى و به معناى امرى خارق العاده، همراه با تحدّى و مبارزطلبى و سالم از معارضه است كه خداوند آن را به دست پيامبرش پديد آورد تا نشان راستى رسالت وى باشد. [٥] اصطلاح معجزه به اين معنا در قرآن كريم به كار نرفته، اما الفاظ ديگرى آمده كه به معجزه حمل شده است، مانند «بيّنه» و «آيه». گفتنى است معجزه گرچه تصرف ماوراء طبيعت در عالم طبيعت و ماده است، اما مبطل ضرورتهاى عقلى و خارج از نظام قانونمند عليت نيست. [٦] آنچه از امور خارق العاده از انبيا قبل از نبوت‌شان انجام شود «ارهاص» و آنچه از غير انبيا صادر شود «كرامت» است كه هر كدام مستقل مورد بحث قرا گرفته است. و از واژه‌هاى سلطان و آية

[١] . السيرة النبويه، ابن هشام، ج ٢، ص ٦٨٨؛ الاستيعاب، ج ٣، ص ٤٨٢

[٢] . مجمع البيان، ج ١-/ ٢، ص ٨٦٣؛ تفسير القرآن العظيم، ابن ابى حاتم، ج ٣، ص ٧٩٤

[٣] . جامع البيان، ج ٦، جزء ١٠، ص ٤٢٧؛ تفسير مبهمات القرآن، ج ١، ص ٥٥٣؛ مفحمات الاقران، ص ١٠٨

[٤] . مفردات، ص ٥٤٧، «عجز»؛ لسان العرب، ج ٩، ص ٥٨ «عجز»

[٥] . تلخيص المحصل، ص ٣٥٠؛ كشف الفوائد ص ٢٧١؛ المواقف، ص ٣٣٩؛ كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج ٢، ص ١٥٧٥ «المعجزه»، كشف المراد فى شرح تجريد الاعتقاد، ص ٢٧٥

[٦] . الميزان، ج ١، ص ٧٣