فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٢ - مخشى بن حمير اشجعى
محيى/ اسما و صفات---) حيات
مختار/ اسما و صفات
اين صفت فعلى خداوندى از باب افتعال [اختيار] به معناى اختيار، گزينش و برگزيدگى است. اين صفت سه بار در قرآن براى خداوند استعمال گرديده است. [١] اين صفت الهى در ادعيه نيز به همين صورت آمده است. [٢]
وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى.
طه (٢٠) ١٣
قصص (٢٨) ٦٨؛ زخرف (٤٣) ٣٢
مُخْرج/ اسما و صفات
اين صفت خداوندى از باب افعال [اخراج] به معناى بيرون آوردن است كه به صورت اسمى [مخرج] ٣ بار و به صورت فعلى ٤٣ بار در قرآن بهكار رفته است.
موارد استعمال آن اخراج درون سينهها، بيرون آوردن گياهان از زمين و يا مردگان از قبرها و ... است: [٣]
... وَ اللَّهُ مُخْرِجٌ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ.
بقره (٢) ٧٢
بقره (٢) ٢٢ و ٢٥٧ و ٢٦٧؛ آلعمران (٣) ٢٧؛ مائده (٥) ١٦؛ انعام (٦) ٩٥ و ٩٩؛ اعراف (٧) ٣٢ و ٥٧؛ انفال (٨) ٥؛ توبه (٩) ٦٤؛ يونس (١٠) ٣١؛ يوسف (١٢) ١٠٠؛ ابراهيم (١٤) ٣٢؛ نحل (١٦) ٧٨؛ اسراء (١٧) ١٣؛ طه (٢٠) ٥٣ و ٥٥؛ مؤمنون (٢٣) ٥؛ نمل (٢٧) ٢٥ و ٨٢؛ عنكبوت (٢٩) ٧٩؛ روم (٣٠) ١٩؛ سجده (٣٢) ٢٧؛ احزاب (٣٣) ٤٣؛ فاطر (٣٥) ٢٧؛ يس (٣٦) ٣٣؛ زمر (٣٩) ٢١؛ غافر (٤٠) ٦٧؛ محمد (٤٧) ٣٧؛ ذاريات (٥١) ٣٥؛ حديد (٥٧) ٩؛ حشر (٥٩) ٢؛ طلاق (٦٥) ١١؛ نوح (٧١) ١٨؛ نبأ (٧٨) ١٥؛ نازعات (٧٩) ٣١؛ اعلى (٨٧) ٤
مخزى الكافرين/ اسما و صفات
اين صفت الهى به معناى خواركننده و رسواكننده است كه به صورت اسمى [مخزى] يك بار و به صورت فعلى ٤ بار در مورد خداوند در قرآن بهكار رفته است: [٤]
... وَ أَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكافِرِينَ.
توبه (٩) ٢
آلعمران (٣) ١٩٢؛ توبه (٩) ١٤؛ نحل (١٦) ٢٧؛ حشر (٥٩) ٥
مخشى بن حُميّر اشجعى
مخشى بن حمير اشجعى از همپيمانان انصار و از منافقان و از بانيان مسجد ضرار بود. گويند: او توبه نمود و در واقعه يمامه شهيد شد. [٥] مفسّران آيه ٦١ توبه (٩) را مربوط به شمارى از منافقان از جمله مخشى بن حمير دانستهاند كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به سادهلوحى متّهم كردند، [٦] نيز آيه ٦٦ توبه (٩) را كه وعده پذيرش توبه به طايفهاى داده شده، مربوط به وى دانستهاند كه خداوند وى را عفو كرد. [٧]
[١] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ١، ص ٤٥٤
[٢] . بحارالانوار، ج ٩١، ص ٣٩٢؛ المقام الاسنى، ص ٩٥
[٣] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ١، ص ٤١١-/ ٤٢٠
[٤] . همان، ص ٤٢٠
[٥] . تاريخ طبرى، ج ١، ص ١٨٥؛ اسدالغابه، ج ٥، ص ١٢١
[٦] . مجمع البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٨
[٧] . التبيان، ج ٥، ص ٢٥٣؛ تفسير مبهمات القرآن، بلنسى، ج ١، ص ٥٥٠؛ تفسير الدرالمنثور، ج ٤، ص ٢٣١