لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ وَ لا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً.

نساء (٤) ١٢٣

٣. برخى مسلمانان، در آرزوى شهادت، پس از رخداد غزوه بدر:

وَ لَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ‌ [١].

آل‌عمران (٣) ١٤٣

٤. مسلمانان متخلّف از جهاد، آرزومند همراهى با مجاهدان، پس از مشاهده آثار پيروزى:

وَ إِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَ‌ ... وَ لَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَ‌ ... يا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً [٢].

نساء (٤) ٧٢ و ٧٣

٥. تبديل شدن آرزوى شهادت برخى مجاهدان به نگرانى، در غزوه احُد:

أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ ... وَ لَقَدْ كُنْتُمْ‌ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ. [٣]

آل‌عمران (٣) ١٤٢ و ١٤٣

آرزوى مسلمانى‌

٦. كافران در قيامت، آرزومند مسلمان بودن خود در دنيا:

رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ‌ [٤].

حجر (١٥) ٢

الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمنِ وَ كانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرِينَ عَسِيراً وَ يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى‌ يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا [٥].

فرقان (٢٥) ٢٦ و ٢٧

آمادگى نظامى مسلمانان---) آمادگى نظامى‌

آوارگى مسلمانان---) آوارگى، آوارگى مسلمانان‌

[١] . مراد از «تمنّون الموت» آرزوى شهادت بعد از واقعه بدر است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٨٤٦؛ الكشاف، ج ١، ص ٤٢١)

[٢] . بنا بر اينكه مقصود از «فضل من اللّه» پيروزى باشد. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ١١٤)

[٣] . مفسّران «فقد رأيتموه» را درباره جنگ احُد دانسته‌اند. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٨٤٦؛ روح‌المعانى، ج ٣، جزء ٤، ص ١١٠)

[٤] . بنا بر اينكه مراد از «مسلمين» پذيرش اسلام و قرارگرفتن در زمره مسلمانان (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٥٠٥) و زمان اين آرزو نيز قيامت باشد. (الكشاف، ج ٢، ص ٥٦٩)

[٥] . مراد از «اتّخذت مع الرّسول سبيلا» بقاى بر اسلام است. (جامع‌البيان، ج ٩، جزء ١٩، ص ٣٨٤)