وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا ... حَتَّى إِذا جاؤُ قالَ أَ كَذَّبْتُمْ بِآياتِي وَ لَمْ تُحِيطُوا بِها عِلْماً أَمَّا ذا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ. [٥]

نمل (٢٧) ٨٣ و ٨٤

١٧. توبيخ تكذيبگران آيات خدا، به سبب بى‌دليلى رفتارشان، پس از رجعت:

وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ‌ حَتَّى إِذا جاؤُ قالَ أَ كَذَّبْتُمْ بِآياتِي وَ لَمْ تُحِيطُوا بِها عِلْماً أَمَّا ذا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.

نمل (٢٧) ٨٣ و ٨٤

١٨. حتميّت يافتن مجازات الهى، درباره تكذيبگران آيات، پس از رجعت:

نمل (٢٧) ٨٣ و ٨٤

١٩. قرار گرفتن تكذيبگران، در جايگاه محاكمه، پس از برانگيختن آن در روز رجعت:

نمل (٢٧) ٨٣ و ٨٤

رجعت محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٠. رجعت و بازگشت پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه عليهم السلام به دنيا، در آخرالزّمان:

إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى‌ مَعادٍ ... [٦]

قصص (٢٨) ٨٥

[١] . امام سجّاد عليه السلام درباره آيه فرمود: پيامبر شما و اميرالمؤمنين و ائمّه عليهم السلام به سوى شما باز خواهند گشت. (تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ١٤٤، ح ١٢٦)

[٢] . امام باقر عليه السلام فرمود: و آن در رجعت است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ١٨١؛ الميزان، ج ١٥، ص ٥٢)

[٣] . امام صادق عليه السلام فرمود: مراد از آيه، رجعت است. (تفسير قمى، ج ٢، ص ٢٥٩؛ تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ٥١٣، ح ١٩)

[٤] . از اين آيه، بر صحّت رجعت استدلال كرده‌اند. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٣٦٦) در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است: مقصود از حشر در آيه، رجعت است. (تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ١٠٠، ح ١١١)

[٥] . بدان احتمال كه «من» در عبارت «من كلّ أمّة» براى‌تبعيض باشد و از آنجا كه قيامت، صحنه بازگشت و احياى همگانى است، اين آيه، مربوط به رجعت است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٣٦٦)

[٦] . امام سجّاد عليه السلام درباره آيه فرمود: پيامبر شما و اميرالمؤمنين و ائمّه عليهم السلام به سوى شما باز خواهند گشت. (تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ١٤٤، ح ١٢٦)