وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فِي أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ.

روم (٣٠) ٣٩

رباى حلال‌

٧٢. حلّيّت رباى گرفته شده، قبل از تحريم و ابلاغ حكم شرعى آن:

الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا لا يَقُومُونَ إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِ‌ ... فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى‌ فَلَهُ ما سَلَفَ وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ‌ ....

بقره (٢) ٢٧٥

٧٣. بى‌بركتى رباى پرداخت شده از سوى بدهكار به طلبكار (حتّى در صورت حلال بودن و عدم اشتراط):

يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ.

بقره (٢) ٢٧٦

روم (٣٠) ٣٩

٧٤. حلال بودن پرداخت ربا و زياده از جانب بدهكار به طلبكار (در صورت عدم اشتراط):

وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فِي أَمْوالِ النَّاسِ‌ ... [١]

روم (٣٠) ٣٩

٧٥. عدم ترتّب ثواب بر رباى حلال:

روم (٣٠) ٣٩

گناه ربا

--) همين مدخل، رباخوار، گناهكارى رباخوار و رباخوارى، آثار رباخوارى، گناه‌

موانع ربا

--) همين مدخل، اجتناب از ربا، عوامل اجتناب از ربا

نهى از ربا

--) همين مدخل، احكام ربا

ربّانيّون‌

«ربّانيّون»، جمع رَبّانى، به كسى گفته مى‌شود كه خدا را عبادت كند [٢] و گفته شده كه رِبّى (ربّيّون) و ربّانى‌ (ربّانيّون) به يك معنا است و آن اختصاص خود به ربّ و عدم اشتغال به غير ربّ است. [٣] شايان ذكر است‌

[١] . امام صادق عليه السلام فرمود: ربا بر دو قسم است: يكى حلال وديگرى حرام. رباى حلال آن است كه كسى به برادرش قرض دهد در حالى كه اميد دارد بيشتر از آنچه قرض داده به او برگردانده شود (الكافى، ج ٥، ص ١٤٥، ح ٦؛ تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ١٨٩، ح ٧٣) ولى هيچ‌گونه شرط زياده نكرده باشد، در اين صورت اگر قرض‌گيرنده چيزى بيشتر از آنچه گرفته است به قرض‌دهنده بدهد مباح است. (تفسير قمّى، ج ٢، ص ١٥٩؛ تفسير نورالثقلين، ج ٤، ص ١٨٩، ح ٧٥)

[٢] . لسان‌العرب، ج ٥، ص ٩٨، «ربب»

[٣] . الميزان، ج ٤، ص ٤٠