فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٥٧ - با چهار پا
آداب راه رفتن
١. اعتدال
١. رعايت اعتدال در راه رفتن، سفارش لقمان به پسر خويش:
وَ اقْصِدْ فِي مَشْيِكَ ....
لقمان (٣١) ١٩
٢. پرهيز از تكبّر
٢. راه رفتن بدون تكبّر و خودپسندى، امر خداوند به بندگانش:
وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا. [١]
اسراء (١٧) ٣٧
٣. اجتناب از راه رفتن با حالت تكبّر، توصيه لقمان به فرزندش:
وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ.
لقمان (٣١) ١٨
٣. پرهيز از سرمستى
٤. اجتناب از راه رفتن، به صورت سرمستانه و مغرورانه، امر خداوند به بندگانش:
وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا.
اسراء (١٧) ٣٧
٥. راه رفتن به دور از سرمستى و غرور، سفارش لقمان به فرزندش:
... وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ. [٢]
لقمان (٣١) ١٨
٦. راه رفتن با حالت سرمستى و غرور، مورد بىمهرى و بغض خداوند:
وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ.
لقمان (٣١) ١٨
٤. تواضع
٧. راه رفتن با تواضع و فروتنى، از اوصاف عبادالرّحمان:
وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً ....
فرقان (٢٥) ٦٣
نيز--) همين مدخل، آداب راه رفتن، بدون تكبّر
٥. حيا
٨. راه رفتن يكى از دختران شعيب، با حالت حيا:
فَجاءَتْهُ إِحْداهُما تَمْشِي عَلَى اسْتِحْياءٍ ....
قصص (٢٨) ٢٥
٦. وقار
٩. راه رفتن بندگان خدا، با كمال وقار و آرامى و به دور از شتابزدگى:
وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً ... [٣]
فرقان (٢٥) ٦٣
اعتدال در راه رفتن
--) همين مدخل، آداب راه رفتن، اعتدال
اقسام راه رفتن
١. با چهار پا
١٠. راه رفتن بعضى جنبندگان، بر روى چهار پا:
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ ... وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي
[١] . «مرح» به معناى تبختر و تكبّر آمده است. (لسانالعرب، ج ١٣، ص ٦٧، «مرح»)
[٢] . «مرح» به معناى «شدّت خوشحالى و خروج از اندازه» است (لسانالعرب، ج ١٣، ص ٦٧، «مرح») و خروج از اندازه در شادى، به معناى سرمستى است. (مفردات، ص ٧٦٤، «مرح»)
[٣] . «هون» به معناى سكينه و وقار آمده است. (مجمعالبيان، ج ٧-/ ٨، ص ٢٧٨)