فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٢٧ - دينار
مهلت در دَين
٦٣. لزوم مهلت دادن به بدهكار تنگدست، تا زمان گشايش و توانمند شدن به پرداخت دَين:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ... وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ ... وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ ... [١]
بقره (٢) ٢٧٨-/ ٢٨٠
نويسنده دَين
٦٤. لزوم رعايت تقواى الهى، از جانب نويسنده دَين:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ ...
وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ ....
بقره (٢) ٢٨٢
٦٥. نهى خداوند، از زيان رساندن نويسنده دَين بر طرفين قرارداد:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... فَاكْتُبُوهُ ... وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ ... [٢]
بقره (٢) ٢٨٢
٦٦. ضرر رساندن نويسنده دَين بر طرفين قرارداد، موجب فسق وى:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... فَاكْتُبُوهُ ... وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ ...
وَ إِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ ... [٣]
بقره (٢) ٢٨٢
٦٧. عدالت در نويسندگى، شرط گزينش نويسنده براى ثبت اسناد دَين:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ ... [٤]
بقره (٢) ٢٨٢
٦٨. نهى خداوند، از اضرار به نويسنده دَين:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... فَاكْتُبُوهُ ... وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ ... [٥]
بقره (٢) ٢٨٢
٦٩. زيان رساندن به نويسنده دَين، موجب فسق:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ ... فَاكْتُبُوهُ ... وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ وَ لا شَهِيدٌ وَ إِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ ... [٦]
بقره (٢) ٢٨٢
وثيقه در دَين
٧٠. وثيقه، جايگزين تنظيم سند براى دَين، در صورت نيافتن نويسنده:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ ...
وَ إِنْ كُنْتُمْ عَلى سَفَرٍ وَ لَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ ....
بقره (٢) ٢٨٢ و ٢٨٣
٧١. عدم لزوم وثيقه، در صورت اعتماد بر مديون:
... إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ ...
وَ إِنْ كُنْتُمْ عَلى سَفَرٍ وَ لَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمانَتَهُ ....
بقره (٢) ٢٨٢ و ٢٨٣
نيز--) ربا، اعسار، ابراء، قرض
دينار
--) پول
[١] . آيه گرچه در سياق آيات ربا آمده، ليكن به اتّفاق مفسّران و فقها اختصاص به مورد ندارد و در تمام موارد دَيْن، اين حكم جارى است
[٢] . بنا بر احتمالى كه فعل «لايضارّ» معلوم باشد. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٨٤)
[٣] . بنا بر احتمالى كه فعل «لايضارّ» معلوم باشد. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٨٤)
[٤] . بنا بر اينكه كلمه «بالعدل» قيدى براى نويسنده سند باشد
[٥] . بنا بر احتمالى كه فعل «لايضارّ» مجهول باشد. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٨٤)
[٦] . بنا بر احتمالى كه فعل «لايضارّ» مجهول باشد. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٨٤)