ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٨ - ٢ - منطقه اقتصادى - اجتماعى

و ارزش آن ، در اين منطقه بيشتر مى گردد ، زيرا عوامل اجتماعى كار و توليد و توزيع اجتماعى كالا و حقوق كار و محاسبهء ارشادهاى اقتصادى براى جلوگيرى از تورم و بيكارى و رقابتهاى پايمال كنندهء ضعفا و غير ذلك در مسائل مربوط به كار و كارگر و ارزش كالا تأثير فراوان مى گذارند .
در اين منطقه انسانهائى مطرح مى شوند كه زندگى دسته جمعى دارند و توليد و توزيع و تفكرات و به جريان انداختن نيروها را در حال ارتباط اجتماعى انجام مى دهند . مسلم است كه بررسى كار و ارزش آن در اين منطقه ، انسانىتر بوده تمايلات سودجويانهء شخصى افراد تقليل مى يابد ، و با اين حال مكتبها و متفكرانى هستند كه پديدهء اجتماع را با مفاهيمى تفسير مى كنند كه واقعيت انسان از آن پديده حذف مى گردد . براى توضيح بيشتر نظريات اين تفسير كنندگان را به دو نظريهء عمده تقسيم مى كنيم : نظريه يكم - اجتماع را افرادى مى داند كه از همهء جهات و ابعاد انسانى و از همهء خواسته‌ها آزادند . جز در مواردى كه براى اجتماع و افراد مزاحمتى ايجاد نمايد . اين تزاحم و تصادم و طرق جلوگيرى آن ، به وسيلهء قانون اعلان شده و به وسيلهء دادرسيها تحقيق و تطبيق مى گردد ، سپس به دست اجرا سپرده مى شود . مبانى قانون اعلانشده به يك همزيستى بركنار از تعدى به حوزهء رسمى شخصيت افراد تكيه مى كند ، نه بر واقعيت حيات انسانها و با آشنائى به خواسته‌هاى تكاملى و خواسته‌هاى پست آنان مانند خودخواهى در اشكال مختلفش و سودجوئى با رنگهاى گوناگونش .
نظريه دوم - اجتماعى را پىريزى مى كند كه با كوشش و تلاشهاى پى - گيرانه در راه مرتفع ساختن تزاحم و تنازع در راه پولپرستى و سودجوئى ، گامهاى جدى برداشته و هزاران مسئله را كه از روش حيات اقتصادى سود - پرستانه پيش روى مردم به وجود مى آمد ، منتفى مى سازد . طبيعت خودخواه و سودجوى بشرى نه در اين نظريه و نه در نظريه يكم اصلاح نمى شود ، بلكه در