ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٩ - رزق و اندوخته ها

نمايد ، رزق گفته مى شود « براى اثبات اين تعريف به يك روايت معروف استدلال نموده است . روايت از پيامبر اكرم است كه مى فرمايد : « جز اين نيست كه : از مال تو چيزى از آن تست كه خوردى و از بين رفت ، يا پوشيدى و آن را پوشاندى ، يا در راه خدا مصرف كردى و آن را در جاى خود به جريان انداختى » . سپس ابن خلدون مى گويد : « و اگر از عوامل منفعت كه به دست آورده است ، در راه رفع احتياجاتش بهره بردارى ننمود ، آن منافع و اموال براى مالكش روزى ناميده نمى شود ، بلكه آنها اندوخته هاايست كه به دست آورده است » .
از اين تعريف به اضافهء روايتى كه پيامبر اكرم نموده و با نظر به آيهء : ( فَابْتَغُوا عِنْدَ الله الرِّزْقَ ) [١] ( روزى را از نزد خدا بجوئيد ) به خوبى روشن مى شود كه معاشى كه در « حيات معقول » بايد تحصيل كرد ، جنبهء الهى دارد ، زيرا با نظر به كلمهء رزق كه در آيهء مزبور وجود دارد و همچنين با نظر به روايت مزبور و بيان ابن خلدون ، آنچه را كه خداوند متعال به عنوان معاش واقعى براى مردم مقدر نموده است ، رزق است كه به خداوند رزاق مستند است و بديهى است كه خداوند حكيم با تجويز تجملات و ثروتهاى اندوخته كه حيات معقول را ( كه هدف آفرينش انسانها است ) مختل نمى سازد .
آيا با اين وصف مى توان اموال و منافعى را كه با قدرت و حيله گرى و استثمار ظالمانهء ديگر انسانها و توليد و عرضهء مواد مضر يا بيهوده ، اندوخته مى شود يا در تجملات ويرانگر ابعاد اصيل « حيات معقول » مصرف مى شود ، « رزق خدادادى ناميد »

[١] العنكبوت آيهء ١٧ بحث مشروح اين آيه در داستان ابو ذر خواهد آمد