ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٥ - ٣ - نفوذ شگفتانگيز معانى آيات قرآنى در همهء سطوح روانى آدمى

هايى را در قرآن به وجود بياورد ، مخصوصا با نظر به تلاطم و بىقانون بودن جامعه اى كه پيامبر اكرم در آن زندگى ميكرد . برخى از مسيحيان و ديگر اشخاص خارج از اسلام كه در صدد پيداكردن اختلاف و تناقض در قرآن برآمده‌اند ، در حقيقت بىاطلاعى خود را از قوانين ادبيات عرب و ديگر مسائل انسانشناسى و جهانبينى به ثبوت رسانيده‌اند .
٣ - نفوذ شگفتانگيز معانى آيات قرآنى در همهء سطوح روانى آدمى - باين معنى كه مفردات و تركيباتى كه در يك آيه قرار گرفته‌اند ، در درجه اى از فصاحت و زيبائى مى باشند كه موجب بروز جذبهء روانى ما فوق شعر مى گردند .
در حدود شش هزار و ششصد و شصت و شش آيه كه قرآن را تشكيل مى دهند از امتياز مزبور برخوردار هستند . با اين حال هيچ يك از محتويات اين آيات نه تنها مخالف عقل و منطق نمى باشند ، بلكه بجهت توافق شديد آيات با وجدان و فطرت پاك و عقل سليم ، دليل آنها همراه خود همان قضايا است و براى اثبات حقبودن آن محتويات ، تنها درك آنها كافى است . وقتى كه آيهء قرآنى مى گويد : ( وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى . وَأَنَّ سَعْيَه سَوْفَ يُرى ) [١] ( و نيست براى انسان مگر سعى او و قطعا سعى او بزودى ديده خواهد شد ) . با اندك انديشه در بارهء احساس عميق درونى كه ديناميسم حيات كار است و با كمترين توجه بر اين كه هيچ كنشى در جهان هستى بدون واكنش نخواهد بود ، محتواى آيهء مزبور بدون احتياج به تنظيم فرمولهاى رياضى و اشكال منطقى ارسطوئى از درون آدمى نمودار مى گردد . البته اين نكته را در نظر مى گيريم كه اين گونه بهره بردارى عالى از قرآن مخصوص آن انسانهائى است كه با قلبى بىآلايش ، عشق به درك كمال و گرايش به آن دارند و نيروى تميز حق از باطل را در

[١] النجم آيهء ٣٩ .